Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
7,19

योगवासिष्ठः       yogavāsiṣṭhaḥ - book-7, chapter-19, verse-28

पञ्चाशदनिलस्कन्धा एकोनाः प्राणवायवः ।
मार्तण्डमण्डलं चण्डं पित्तं जठरपावकः ॥ २८ ॥
pañcāśadanilaskandhā ekonāḥ prāṇavāyavaḥ ,
mārtaṇḍamaṇḍalaṃ caṇḍaṃ pittaṃ jaṭharapāvakaḥ 28
28. pañcāśat ekonāḥ anilaskandhāḥ prāṇavāyavaḥ
mārtanḍamaṇḍalam caṇḍam pittam jaṭharapāvakaḥ
28. ekonāḥ pañcāśat anilaskandhāḥ prāṇavāyavaḥ
caṇḍam mārtanḍamaṇḍalam pittam jaṭharapāvakaḥ
28. The forty-nine branches of wind are the vital breaths (prāṇavāyu). The fierce orb of the sun is its bile, and also its digestive fire.
28. ארבעים ותשע הרוחות הן נשימות חייו, גלגל השמש הלוהט הוא מורתו, ואש העיכול היא אשו הפנימית.

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • पञ्चाशत् (pañcāśat) - fifty
  • एकोनाः (ekonāḥ) - forty-nine (i.e., fifty less one) (minus one, one less, lacking one)
  • अनिलस्कन्धाः (anilaskandhāḥ) - branches/masses of wind
  • प्राणवायवः (prāṇavāyavaḥ) - vital breaths, vital airs (prāṇavāyu)
  • मार्तन्डमण्डलम् (mārtanḍamaṇḍalam) - orb of the sun, solar disk
  • चण्डम् (caṇḍam) - fierce, violent, formidable, passionate
  • पित्तम् (pittam) - bile, gall (one of the three humors)
  • जठरपावकः (jaṭharapāvakaḥ) - digestive fire, gastric fire

Words meanings and morphology

पञ्चाशत् (pañcāśat) - fifty
(numeral)
एकोनाः (ekonāḥ) - forty-nine (i.e., fifty less one) (minus one, one less, lacking one)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of ekona
ekona - one less, lacking one
Compound type : tatpuruṣa (eka+ūna)
  • eka – one
    numeral/pronoun (masculine)
  • ūna – less, deficient, lacking
    adjective (masculine)
    Past Passive Participle
    Derived from root un (to lessen, decrease)
    Root: ūn (class 1)
अनिलस्कन्धाः (anilaskandhāḥ) - branches/masses of wind
(noun)
Nominative, masculine, plural of anilaskandha
anilaskandha - branch or division of wind
Compound type : tatpuruṣa (anila+skandha)
  • anila – wind, air; a deity of wind
    noun (masculine)
  • skandha – shoulder, trunk, branch, mass, section
    noun (masculine)
प्राणवायवः (prāṇavāyavaḥ) - vital breaths, vital airs (prāṇavāyu)
(noun)
Nominative, masculine, plural of prāṇavāyu
prāṇavāyu - vital breath, life-air (a category of bio-energies in the body)
Compound type : tatpuruṣa (prāṇa+vāyu)
  • prāṇa – life-breath, vital energy, air, spirit
    noun (masculine)
    Derived from root an (to breathe) with prefix pra.
    Prefix: pra
    Root: an (class 2)
  • vāyu – wind, air, vital air, god of wind
    noun (masculine)
    Root: vā (class 2)
मार्तन्डमण्डलम् (mārtanḍamaṇḍalam) - orb of the sun, solar disk
(noun)
Nominative, neuter, singular of mārtanḍamaṇḍala
mārtanḍamaṇḍala - the orb of the sun, solar disk
Compound type : tatpuruṣa (mārtanḍa+maṇḍala)
  • mārtanḍa – the sun, the sun-god
    noun (masculine)
  • maṇḍala – circle, orb, disk, sphere
    noun (neuter)
चण्डम् (caṇḍam) - fierce, violent, formidable, passionate
(adjective)
Nominative, neuter, singular of caṇḍa
caṇḍa - fierce, violent, impetuous, terrible
पित्तम् (pittam) - bile, gall (one of the three humors)
(noun)
Nominative, neuter, singular of pitta
pitta - bile, gall; one of the three bodily humors (doṣa)
जठरपावकः (jaṭharapāvakaḥ) - digestive fire, gastric fire
(noun)
Nominative, masculine, singular of jaṭharapāvaka
jaṭharapāvaka - digestive fire, gastric fire
Compound type : tatpuruṣa (jaṭhara+pāvaka)
  • jaṭhara – belly, abdomen, stomach
    noun (neuter)
  • pāvaka – fire; purifying, sacred fire
    noun (masculine)
    Derived from root pū (to purify)
    Root: pū (class 1)