Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
4,34

वाल्मीकि-रामायणम्       vālmīki-rāmāyaṇam - book-4, chapter-34, verse-4

उपकारं कृतं वीरो नाप्ययं विस्मृतः कपिः ।
रामेण वीर सुग्रीवो यदन्यैर्दुष्करं रणे ॥४॥
4. upakāraṃ kṛtaṃ vīro nāpyayaṃ vismṛtaḥ kapiḥ ,
rāmeṇa vīra sugrīvo yadanyairduṣkaraṃ raṇe.
4. upakāram kṛtam vīraḥ na api ayam vismṛtaḥ kapiḥ
rāmeṇa vīra sugrīvaḥ yat anyaiḥ duṣkaram raṇe
4. vīra ayam kapiḥ vīraḥ sugrīvaḥ rāmeṇa kṛtam
upakāram na api vismṛtaḥ yat raṇe anyaiḥ duṣkaram
4. O hero (Lakshmana), this valiant monkey (Sugriva) has certainly not forgotten the help rendered by Rama, an act that would have been difficult for others to accomplish in battle.

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • उपकारम् (upakāram) - help, favor, benefit
  • कृतम् (kṛtam) - done, performed
  • वीरः (vīraḥ) - referring to Sugriva (the hero)
  • (na) - not
  • अपि (api) - indeed, even
  • अयम् (ayam) - referring to Sugriva (this one, he)
  • विस्मृतः (vismṛtaḥ) - forgotten
  • कपिः (kapiḥ) - referring to Sugriva (the monkey)
  • रामेण (rāmeṇa) - by Rama
  • वीर (vīra) - referring to Lakshmana (O hero)
  • सुग्रीवः (sugrīvaḥ) - Sugriva
  • यत् (yat) - referring to the 'upakāram' (help) (which, that)
  • अन्यैः (anyaiḥ) - by others
  • दुष्करम् (duṣkaram) - difficult to do, hard to accomplish
  • रणे (raṇe) - in battle, in war

Words meanings and morphology

उपकारम् (upakāram) - help, favor, benefit
(noun)
Accusative, masculine, singular of upakāra
upakāra - help, favor, benefit, service
Prefix: upa
Root: kṛ (class 8)
कृतम् (kṛtam) - done, performed
(adjective)
Accusative, masculine, singular of kṛta
kṛta - done, made, performed
Past Passive Participle
from kṛ (to do, make)
Root: kṛ (class 8)
Note: Agrees with 'upakāram'.
वीरः (vīraḥ) - referring to Sugriva (the hero)
(noun)
Nominative, masculine, singular of vīra
vīra - hero, brave man, warrior
(na) - not
(indeclinable)
अपि (api) - indeed, even
(indeclinable)
अयम् (ayam) - referring to Sugriva (this one, he)
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of idam
idam - this, this one, he, she, it
विस्मृतः (vismṛtaḥ) - forgotten
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vismṛta
vismṛta - forgotten, neglected
Past Passive Participle
from vi-smṛ (to forget)
Prefix: vi
Root: smṛ (class 1)
कपिः (kapiḥ) - referring to Sugriva (the monkey)
(noun)
Nominative, masculine, singular of kapi
kapi - monkey, ape
रामेण (rāmeṇa) - by Rama
(proper noun)
Instrumental, masculine, singular of rāma
rāma - Rama (name of the hero of Ramayana)
वीर (vīra) - referring to Lakshmana (O hero)
(noun)
Vocative, masculine, singular of vīra
vīra - hero, brave man, warrior
सुग्रीवः (sugrīvaḥ) - Sugriva
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of sugrīva
sugrīva - Sugriva (name of the monkey king, lit. 'one with a beautiful neck')
यत् (yat) - referring to the 'upakāram' (help) (which, that)
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of yad
yad - which, what, that (relative pronoun)
अन्यैः (anyaiḥ) - by others
(pronoun)
Instrumental, masculine, plural of anya
anya - other, another
दुष्करम् (duṣkaram) - difficult to do, hard to accomplish
(adjective)
Nominative, neuter, singular of duṣkara
duṣkara - difficult to do, hard to accomplish, arduous
Gerundive/Kṛtya
from dus (badly/difficult) + kṛ (to do) + a (suffix)
Compound type : tatpurusha (dus+kara)
  • dus – bad, difficult, ill-
    indeclinable
    prefix
  • kara – making, doing, act, doer
    noun (masculine)
    from kṛ (to do, make) + a (suffix)
    Root: kṛ (class 8)
Note: Agrees with 'yat'.
रणे (raṇe) - in battle, in war
(noun)
Locative, masculine, singular of raṇa
raṇa - battle, war, combat