वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-2, chapter-87, verse-8
अयं गिरिश्चित्रकूटस्तथा मन्दाकिनी नदी ।
एतत् प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥८॥
एतत् प्रकाशते दूरान्नीलमेघनिभं वनम् ॥८॥
8. ayaṃ giriścitrakūṭastathā mandākinī nadī ,
etat prakāśate dūrānnīlameghanibhaṃ vanam.
etat prakāśate dūrānnīlameghanibhaṃ vanam.
8.
ayam giriḥ citrakūṭaḥ tathā mandākinī nadī
etat prakāśate dūrāt nīlameghanibham vanam
etat prakāśate dūrāt nīlameghanibham vanam
8.
ayam giriḥ citrakūṭaḥ tathā mandākinī nadī
etat nīlameghanibham vanam dūrāt prakāśate
etat nīlameghanibham vanam dūrāt prakāśate
8.
This is the Citrakūṭa mountain, and there is the Mandākinī river. This forest, resembling a dark cloud, shines from a distance.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अयम् (ayam) - this (mountain) (this)
- गिरिः (giriḥ) - mountain
- चित्रकूटः (citrakūṭaḥ) - the mountain named Citrakūṭa (Citrakūṭa (mountain))
- तथा (tathā) - and (and, thus, likewise)
- मन्दाकिनी (mandākinī) - the river named Mandākinī (Mandākinī (river))
- नदी (nadī) - river
- एतत् (etat) - this (forest) (this)
- प्रकाशते (prakāśate) - shines, appears
- दूरात् (dūrāt) - from a distance, far away
- नीलमेघनिभम् (nīlameghanibham) - resembling a dark cloud (describing the forest) (resembling a dark cloud)
- वनम् (vanam) - forest, wood
Words meanings and morphology
अयम् (ayam) - this (mountain) (this)
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of idam
idam - this, this here
गिरिः (giriḥ) - mountain
(noun)
Nominative, masculine, singular of giri
giri - mountain, hill
चित्रकूटः (citrakūṭaḥ) - the mountain named Citrakūṭa (Citrakūṭa (mountain))
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of citrakūṭa
citrakūṭa - Citrakūṭa (a mountain with variegated or wondrous peaks)
Compound type : karmadhāraya (citra+kūṭa)
- citra – variegated, diverse, wondrous, bright
adjective - kūṭa – peak, summit, horn, top
noun (masculine)
तथा (tathā) - and (and, thus, likewise)
(indeclinable)
मन्दाकिनी (mandākinī) - the river named Mandākinī (Mandākinī (river))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of mandākinī
mandākinī - Mandākinī (name of a sacred river near Citrakūṭa)
नदी (nadī) - river
(noun)
Nominative, feminine, singular of nadī
nadī - river
एतत् (etat) - this (forest) (this)
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of etas
etas - this, this here
प्रकाशते (prakāśate) - shines, appears
(verb)
3rd person , singular, middle, present (lat) of prakāś
Prefix: pra
Root: kāś (class 1)
दूरात् (dūrāt) - from a distance, far away
(indeclinable)
Note: Adverbial use of ablative case.
नीलमेघनिभम् (nīlameghanibham) - resembling a dark cloud (describing the forest) (resembling a dark cloud)
(adjective)
Nominative, neuter, singular of nīlameghanibha
nīlameghanibha - resembling a dark cloud
Compound type : bahuvrīhi (nīla+megha+nibha)
- nīla – dark, blue, indigo
adjective - megha – cloud
noun (masculine) - nibha – resembling, like, similar to
adjective
वनम् (vanam) - forest, wood
(noun)
Nominative, neuter, singular of vana
vana - forest, wood, grove, thicket