वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-2, chapter-87, verse-27
व्यवस्थिता या भरतेन सा चमूर्निरीक्षमाणापि च धूममग्रतः ।
बभूव हृष्टा नचिरेण जानती प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥२७॥
बभूव हृष्टा नचिरेण जानती प्रियस्य रामस्य समागमं तदा ॥२७॥
27. vyavasthitā yā bharatena sā camūrnirīkṣamāṇāpi ca dhūmamagrataḥ ,
babhūva hṛṣṭā nacireṇa jānatī priyasya rāmasya samāgamaṃ tadā.
babhūva hṛṣṭā nacireṇa jānatī priyasya rāmasya samāgamaṃ tadā.
27.
vyavasthitā yā bharatena sā camūḥ
nirīkṣamāṇā api ca dhūmam agrataḥ
babhūva hṛṣṭā na cireṇa jānantī
priyasya rāmasya samāgamam tadā
nirīkṣamāṇā api ca dhūmam agrataḥ
babhūva hṛṣṭā na cireṇa jānantī
priyasya rāmasya samāgamam tadā
27.
bharatena व्यवस्थिता या sā camūḥ अग्रतः dhūmam nirīkṣamāṇā api ca,
na cireṇa priyasya rāmasya samāgamam jānantī tadā hṛṣṭā babhūva
na cireṇa priyasya rāmasya samāgamam jānantī tadā hṛṣṭā babhūva
27.
That army, which had been positioned by Bharata, observing the smoke ahead, soon became joyful, realizing at that moment the imminent reunion with their dear Rama.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- व्यवस्थिता (vyavasthitā) - positioned, arranged, settled
- या (yā) - which
- भरतेन (bharatena) - by Bharata
- सा (sā) - that
- चमूः (camūḥ) - army, host
- निरीक्षमाणा (nirīkṣamāṇā) - observing, looking at, seeing
- अपि (api) - even, also, too
- च (ca) - and
- धूमम् (dhūmam) - smoke
- अग्रतः (agrataḥ) - in front, forward
- बभूव (babhūva) - became, was
- हृष्टा (hṛṣṭā) - delighted, joyful, thrilled
- न (na) - not, no
- चिरेण (cireṇa) - soon (as 'not by a long time') (by a long time)
- जानन्ती (jānantī) - knowing, realizing
- प्रियस्य (priyasya) - of dear, of beloved
- रामस्य (rāmasya) - of Rama
- समागमम् (samāgamam) - meeting, reunion, coming together
- तदा (tadā) - then, at that time
Words meanings and morphology
व्यवस्थिता (vyavasthitā) - positioned, arranged, settled
(adjective)
Nominative, feminine, singular of vyavasthita
vyavasthita - positioned, arranged, established
Past Passive Participle
Prefixes: vi+ava
Root: sthā (class 1)
या (yā) - which
(pronoun)
Nominative, feminine, singular of yad
yad - which, who, what
भरतेन (bharatena) - by Bharata
(proper noun)
Instrumental, masculine, singular of bharata
bharata - Bharata (a proper name); cherished, maintained
सा (sā) - that
(pronoun)
Nominative, feminine, singular of tad
tad - that, this, he, she, it
चमूः (camūḥ) - army, host
(noun)
Nominative, feminine, singular of camū
camū - army, host, troop
निरीक्षमाणा (nirīkṣamāṇā) - observing, looking at, seeing
(adjective)
Nominative, feminine, singular of nirīkṣamāṇa
nirīkṣamāṇa - observing, looking at, seeing
Present Middle Participle
Prefixes: nis+īkṣ
Root: īkṣ (class 1)
अपि (api) - even, also, too
(indeclinable)
च (ca) - and
(indeclinable)
धूमम् (dhūmam) - smoke
(noun)
Accusative, masculine, singular of dhūma
dhūma - smoke, vapor
अग्रतः (agrataḥ) - in front, forward
(indeclinable)
बभूव (babhūva) - became, was
(verb)
3rd person , singular, active, Perfect (liṭ) of bhū
Root: bhū (class 1)
हृष्टा (hṛṣṭā) - delighted, joyful, thrilled
(adjective)
Nominative, feminine, singular of hṛṣṭa
hṛṣṭa - delighted, joyful, pleased
Past Passive Participle
Root: hṛṣ (class 4)
न (na) - not, no
(indeclinable)
चिरेण (cireṇa) - soon (as 'not by a long time') (by a long time)
(noun)
Instrumental, neuter, singular of cira
cira - long time, lasting
जानन्ती (jānantī) - knowing, realizing
(adjective)
Nominative, feminine, singular of jānantī
jānantī - knowing, perceiving
Present Active Participle
Root: jñā (class 9)
प्रियस्य (priyasya) - of dear, of beloved
(adjective)
Genitive, masculine, singular of priya
priya - dear, beloved, pleasing
रामस्य (rāmasya) - of Rama
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of rāma
rāma - Rama (a proper name)
समागमम् (samāgamam) - meeting, reunion, coming together
(noun)
Accusative, masculine, singular of samāgama
samāgama - meeting, coming together, reunion
Prefixes: sam+ā
Root: gam (class 1)
तदा (tadā) - then, at that time
(indeclinable)