वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-3, chapter-32, verse-5
दीर्घबाहुर्विशालाक्षश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ।
कन्दर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः ॥५॥
कन्दर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः ॥५॥
5. dīrghabāhurviśālākṣaścīrakṛṣṇājināmbaraḥ ,
kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ.
kandarpasamarūpaśca rāmo daśarathātmajaḥ.
5.
dīrghabāhuḥ viśālākṣaḥ cīrakṛṣṇājināmbaraḥ
kandarpasamarūpaḥ ca rāmaḥ daśarathātmajaḥ
kandarpasamarūpaḥ ca rāmaḥ daśarathātmajaḥ
5.
daśarathātmajaḥ rāmaḥ dīrghabāhuḥ viśālākṣaḥ
cīrakṛṣṇājināmbaraḥ ca kandarpasamarūpaḥ
cīrakṛṣṇājināmbaraḥ ca kandarpasamarūpaḥ
5.
Rama, the son of Daśaratha, is long-armed, large-eyed, clothed in bark garments and a black deer skin, and possesses a form equal to that of Kamadeva.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- दीर्घबाहुः (dīrghabāhuḥ) - long-armed
- विशालाक्षः (viśālākṣaḥ) - large-eyed, broad-eyed
- चीरकृष्णाजिनाम्बरः (cīrakṛṣṇājināmbaraḥ) - clothed in bark and black deer skin
- कन्दर्पसमरूपः (kandarpasamarūpaḥ) - having a form equal to Kamadeva (the god of love)
- च (ca) - and, also
- रामः (rāmaḥ) - Rama
- दशरथात्मजः (daśarathātmajaḥ) - son of Daśaratha
Words meanings and morphology
दीर्घबाहुः (dīrghabāhuḥ) - long-armed
(adjective)
Nominative, masculine, singular of dīrghabāhu
dīrghabāhu - long-armed (an auspicious bodily characteristic)
Compound type : bahuvrihi (dīrgha+bāhu)
- dīrgha – long, tall
adjective (masculine/feminine/neuter) - bāhu – arm
noun (masculine)
विशालाक्षः (viśālākṣaḥ) - large-eyed, broad-eyed
(adjective)
Nominative, masculine, singular of viśālākṣa
viśālākṣa - large-eyed
Compound type : bahuvrihi (viśāla+akṣi)
- viśāla – broad, wide, large
adjective (masculine/feminine/neuter) - akṣi – eye
noun (neuter)
चीरकृष्णाजिनाम्बरः (cīrakṛṣṇājināmbaraḥ) - clothed in bark and black deer skin
(adjective)
Nominative, masculine, singular of cīrakṛṣṇājināmbara
cīrakṛṣṇājināmbara - clothed in bark-garments and black deer skin
Compound type : bahuvrihi (cīra+kṛṣṇājina+ambara)
- cīra – bark-garment, strip of cloth
noun (neuter/masculine) - kṛṣṇājina – black deer skin
noun (neuter) - ambara – garment, cloth, sky
noun (neuter)
कन्दर्पसमरूपः (kandarpasamarūpaḥ) - having a form equal to Kamadeva (the god of love)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of kandarpasamarūpa
kandarpasamarūpa - having a form like Kamadeva, beautiful as the god of love
Compound type : bahuvrihi (kandarpa+sama+rūpa)
- kandarpa – Kamadeva (the god of love)
proper noun (masculine) - sama – like, equal, similar
adjective (masculine/feminine/neuter) - rūpa – form, appearance
noun (neuter)
च (ca) - and, also
(indeclinable)
रामः (rāmaḥ) - Rama
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of rāma
rāma - Rama (proper name)
दशरथात्मजः (daśarathātmajaḥ) - son of Daśaratha
(noun)
Nominative, masculine, singular of daśarathātmaja
daśarathātmaja - son of Daśaratha
Compound type : tatpurusha (daśaratha+ātmaja)
- daśaratha – Daśaratha (father of Rama)
proper noun (masculine) - ātmaja – son, born from oneself
noun (masculine)