महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-1, chapter-136, verse-5
अथ दानापदेशेन कुन्ती ब्राह्मणभोजनम् ।
चक्रे निशि महद्राजन्नाजग्मुस्तत्र योषितः ॥५॥
चक्रे निशि महद्राजन्नाजग्मुस्तत्र योषितः ॥५॥
5. atha dānāpadeśena kuntī brāhmaṇabhojanam ,
cakre niśi mahadrājannājagmustatra yoṣitaḥ.
cakre niśi mahadrājannājagmustatra yoṣitaḥ.
5.
atha dānāpadeśena kuntī brāhmaṇabhojanam
cakre niśi mahat rājan ājagmuḥ tatra yoṣitaḥ
cakre niśi mahat rājan ājagmuḥ tatra yoṣitaḥ
5.
Then, O King, Kunti arranged a large feast for Brahmins at night, under the guise of an offering (dāna), and women also came there.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अथ (atha) - now, then, thereupon
- दानापदेशेन (dānāpadeśena) - under the pretext of a gift/charity
- कुन्ती (kuntī) - Kunti (mother of the Pāṇḍavas)
- ब्राह्मणभोजनम् (brāhmaṇabhojanam) - a meal for brahmins, feeding of brahmins
- चक्रे (cakre) - performed, made, did, arranged
- निशि (niśi) - at night
- महत् (mahat) - great, large
- राजन् (rājan) - O king
- आजग्मुः (ājagmuḥ) - they came, they arrived
- तत्र (tatra) - there, in that place
- योषितः (yoṣitaḥ) - women
Words meanings and morphology
अथ (atha) - now, then, thereupon
(indeclinable)
दानापदेशेन (dānāpadeśena) - under the pretext of a gift/charity
(noun)
Instrumental, masculine, singular of dānāpadeśa
dānāpadeśa - pretext of a gift/charity, excuse of a donation
Compound type : tatpuruṣa (dāna+apadeśa)
- dāna – gift, donation, charity, giving
noun (neuter)
derived from root dā (to give)
Root: dā (class 1) - apadeśa – pretext, excuse, designation, reference
noun (masculine)
derived from root diś with prefix apa-
Prefix: apa
Root: diś (class 6)
कुन्ती (kuntī) - Kunti (mother of the Pāṇḍavas)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of kuntī
kuntī - Kunti (a proper noun, name of a princess and mother of the Pāṇḍavas)
ब्राह्मणभोजनम् (brāhmaṇabhojanam) - a meal for brahmins, feeding of brahmins
(noun)
Accusative, neuter, singular of brāhmaṇabhojana
brāhmaṇabhojana - a meal for Brahmins, an entertainment given to Brahmins, feeding of Brahmins
Compound type : tatpuruṣa (brāhmaṇa+bhojana)
- brāhmaṇa – Brahmin, belonging to Brahman
noun (masculine)
derived from brahman - bhojana – food, meal, eating, feeding
noun (neuter)
derived from root bhuj (to eat)
Root: bhuj (class 7)
चक्रे (cakre) - performed, made, did, arranged
(verb)
3rd person , singular, middle, perfect (liṭ) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
Note: 3rd person singular perfect middle
निशि (niśi) - at night
(noun)
Locative, feminine, singular of niś
niś - night
महत् (mahat) - great, large
(adjective)
Accusative, neuter, singular of mahat
mahat - great, large, vast, mighty
present participle of mah (to be great)
Root: mah (class 1)
Note: Agrees with brāhmaṇabhojanam.
राजन् (rājan) - O king
(noun)
Vocative, masculine, singular of rājan
rājan - king, ruler
Root: rāj (class 1)
Note: Addressed to Dhṛtarāṣṭra or Janamejaya in the narrative frame.
आजग्मुः (ājagmuḥ) - they came, they arrived
(verb)
3rd person , plural, active, perfect (liṭ) of gam
Prefix: ā
Root: gam (class 1)
तत्र (tatra) - there, in that place
(indeclinable)
योषितः (yoṣitaḥ) - women
(noun)
Nominative, feminine, plural of yoṣit
yoṣit - woman, female