महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-5, chapter-140, verse-10
यदा द्रक्ष्यसि संग्रामे भीमसेनं महाबलम् ।
दुःशासनस्य रुधिरं पीत्वा नृत्यन्तमाहवे ॥१०॥
दुःशासनस्य रुधिरं पीत्वा नृत्यन्तमाहवे ॥१०॥
10. yadā drakṣyasi saṁgrāme bhīmasenaṁ mahābalam ,
duḥśāsanasya rudhiraṁ pītvā nṛtyantamāhave.
duḥśāsanasya rudhiraṁ pītvā nṛtyantamāhave.
10.
yada drakṣyasi saṅgrāme bhīmasenam mahābalam
duḥśāsanasya rudhiram pītvā nṛtyantam āhave
duḥśāsanasya rudhiram pītvā nṛtyantam āhave
10.
yada saṅgrāme āhave duḥśāsanasya rudhiram
pītvā nṛtyantam mahābalam bhīmasenam drakṣyasi
pītvā nṛtyantam mahābalam bhīmasenam drakṣyasi
10.
When you see Bhimasena, the mighty one, dancing in battle, having drunk Duḥśāsana's blood in combat.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- यद (yada) - when
- द्रक्ष्यसि (drakṣyasi) - you will see
- सङ्ग्रामे (saṅgrāme) - in battle, in war, in combat
- भीमसेनम् (bhīmasenam) - Bhimasena (a proper name)
- महाबलम् (mahābalam) - the mighty Bhimasena (the mighty one, very strong)
- दुःशासनस्य (duḥśāsanasya) - of Duḥśāsana (a proper name)
- रुधिरम् (rudhiram) - blood
- पीत्वा (pītvā) - having drunk, after drinking
- नृत्यन्तम् (nṛtyantam) - Bhimasena dancing (dancing)
- आहवे (āhave) - in combat, in battle
Words meanings and morphology
यद (yada) - when
(indeclinable)
द्रक्ष्यसि (drakṣyasi) - you will see
(verb)
2nd person , singular, active, future (lṛṭ) of drakṣyasi
future tense, active voice
From root dṛś, future stem drakṣya
Root: dṛś (class 1)
सङ्ग्रामे (saṅgrāme) - in battle, in war, in combat
(noun)
Locative, masculine, singular of saṅgrāma
saṅgrāma - battle, war, combat, conflict
Prefix: sam
Root: gram
भीमसेनम् (bhīmasenam) - Bhimasena (a proper name)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of bhīmasena
bhīmasena - Bhimasena (one of the Pāṇḍava brothers)
Compound type : tatpurusha (bhīma+sena)
- bhīma – terrible, dreadful, formidable
adjective
Root: bhī - sena – army, host, troop; spear, weapon
noun (feminine)
महाबलम् (mahābalam) - the mighty Bhimasena (the mighty one, very strong)
(adjective)
Accusative, masculine, singular of mahābala
mahābala - of great strength, very powerful, mighty
Compound type : bahuvrihi (mahā+bala)
- mahā – great, large, mighty
adjective - bala – strength, power, might, force
noun (neuter)
Note: Qualifies Bhimasena.
दुःशासनस्य (duḥśāsanasya) - of Duḥśāsana (a proper name)
(proper noun)
Genitive, masculine, singular of duḥśāsana
duḥśāsana - Duḥśāsana (one of the Kaurava brothers)
रुधिरम् (rudhiram) - blood
(noun)
Accusative, neuter, singular of rudhira
rudhira - blood; red; saffron
पीत्वा (pītvā) - having drunk, after drinking
(indeclinable)
absolutive / gerund
Derived from root pā with suffix -tvā
Root: pā (class 1)
नृत्यन्तम् (nṛtyantam) - Bhimasena dancing (dancing)
(adjective)
Accusative, masculine, singular of nṛtyant
nṛtyant - dancing, one who dances
present active participle
From root nṛt, present stem nṛtya, suffix -at
Root: nṛt (class 4)
Note: Qualifies Bhimasena.
आहवे (āhave) - in combat, in battle
(noun)
Locative, masculine, singular of āhava
āhava - combat, battle, war, challenge
Prefix: ā
Root: hū