महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-5, chapter-64, verse-6
विकर्णं चित्रसेनं च जयत्सेनं च पार्थिवम् ।
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि कौरवम् ॥६॥
विन्दानुविन्दावावन्त्यौ दुर्मुखं चापि कौरवम् ॥६॥
6. vikarṇaṁ citrasenaṁ ca jayatsenaṁ ca pārthivam ,
vindānuvindāvāvantyau durmukhaṁ cāpi kauravam.
vindānuvindāvāvantyau durmukhaṁ cāpi kauravam.
6.
vikarṇaṃ citrasenaṃ ca jayatsenaṃ ca pārthivaṃ
vindānuvindau āvantyau durmukhaṃ ca api kauravaṃ
vindānuvindau āvantyau durmukhaṃ ca api kauravaṃ
6.
(There are) Vikarṇa, and Citrasena, and Jayatsena, the king; Vinda and Anuvinda, the two princes of Avanti; and Durmukha, the Kaurava.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- विकर्णं (vikarṇaṁ) - Vikarṇa, a Kaurava prince known for his righteousness (Vikarṇa)
- चित्रसेनं (citrasenaṁ) - Citrasena, a Kaurava prince (Citrasena)
- च (ca) - and (and, also)
- जयत्सेनं (jayatsenaṁ) - Jayatsena, a king (Jayatsena)
- च (ca) - and (and, also)
- पार्थिवं (pārthivaṁ) - a king, referring to Jayatsena (king, prince)
- विन्दानुविन्दौ (vindānuvindau) - The two princes Vinda and Anuvinda of Avanti (Vinda and Anuvinda)
- आवन्त्यौ (āvantyau) - The two princes (Vinda and Anuvinda) from Avanti ((the two) of Avanti)
- दुर्मुखं (durmukhaṁ) - Durmukha, a Kaurava prince (Durmukha)
- च (ca) - and (and, also)
- अपि (api) - also (also, even, too)
- कौरवं (kauravaṁ) - Durmukha, belonging to the Kuru dynasty (a Kaurava)
Words meanings and morphology
विकर्णं (vikarṇaṁ) - Vikarṇa, a Kaurava prince known for his righteousness (Vikarṇa)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of vikarṇa
vikarṇa - 'earless', 'having large ears'; name of a Kaurava prince
Compound type : bahuvrīhi (vi+karṇa)
- vi – apart, away, without
indeclinable - karṇa – ear
noun (masculine)
चित्रसेनं (citrasenaṁ) - Citrasena, a Kaurava prince (Citrasena)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of citrasena
citrasena - 'having a wonderful army'; name of a warrior/prince
Compound type : bahuvrīhi (citra+senā)
- citra – bright, clear, wonderful, variegated
adjective - senā – army, host
noun (feminine)
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
जयत्सेनं (jayatsenaṁ) - Jayatsena, a king (Jayatsena)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of jayatsena
jayatsena - 'having a victorious army'; name of a king/warrior
Compound type : bahuvrīhi (jayat+senā)
- jayat – victorious, conquering
adjective
Present Active Participle
Derived from root ji- (to conquer)
Root: ji (class 1) - senā – army, host
noun (feminine)
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
पार्थिवं (pārthivaṁ) - a king, referring to Jayatsena (king, prince)
(noun)
Accusative, masculine, singular of pārthiva
pārthiva - relating to the earth, earthly; a king, ruler, prince
Derived from pṛthivī (earth)
Note: Acts as an apposition or adjective for Jayatsena
विन्दानुविन्दौ (vindānuvindau) - The two princes Vinda and Anuvinda of Avanti (Vinda and Anuvinda)
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of vindānuvinda
vindānuvinda - Vinda and Anuvinda (names of two brothers)
Dvandva compound of two names
Compound type : dvandva (vinda+anuvinda)
- vinda – name of a king/prince
proper noun (masculine)
Root: vid (class 6) - anuvinda – name of a king/prince (often associated with Vinda)
proper noun (masculine)
Prefix: anu
Root: vid (class 6)
Note: Dual form for two individuals
आवन्त्यौ (āvantyau) - The two princes (Vinda and Anuvinda) from Avanti ((the two) of Avanti)
(noun)
Accusative, masculine, dual of āvantya
āvantya - belonging to Avanti, a prince of Avanti
Derived from Avanti (name of a kingdom)
Note: Acts as an apposition or adjective for Vindānuvindau
दुर्मुखं (durmukhaṁ) - Durmukha, a Kaurava prince (Durmukha)
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of durmukha
durmukha - 'foul-mouthed', 'ill-faced'; name of a Kaurava prince
Compound type : bahuvrīhi (dur+mukha)
- dur – bad, difficult, ill-
indeclinable - mukha – face, mouth
noun (neuter)
च (ca) - and (and, also)
(indeclinable)
अपि (api) - also (also, even, too)
(indeclinable)
कौरवं (kauravaṁ) - Durmukha, belonging to the Kuru dynasty (a Kaurava)
(noun)
Accusative, masculine, singular of kaurava
kaurava - descendant of Kuru, belonging to the Kuru dynasty
Patronymic derivation from Kuru
Note: Acts as an apposition or adjective for Durmukha