महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-1, chapter-20, verse-7
अग्ने मा त्वं प्रवर्धिष्ठाः कच्चिन्नो न दिधक्षसि ।
असौ हि राशिः सुमहान्समिद्धस्तव सर्पति ॥७॥
असौ हि राशिः सुमहान्समिद्धस्तव सर्पति ॥७॥
7. agne mā tvaṁ pravardhiṣṭhāḥ kaccinno na didhakṣasi ,
asau hi rāśiḥ sumahānsamiddhastava sarpati.
asau hi rāśiḥ sumahānsamiddhastava sarpati.
7.
agne mā tvam pravardhiṣṭhāḥ kaccit naḥ na didhakṣasi
asau hi rāśiḥ sumahān samiddhaḥ tava sarpati
asau hi rāśiḥ sumahān samiddhaḥ tava sarpati
7.
O Agni, please do not expand so much! Surely you do not intend to burn us? Indeed, this immense and blazing mass of yours is spreading.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अग्ने (agne) - O Agni! (masculine vocative singular)
- मा (mā) - do not (prohibitive particle)
- त्वम् (tvam) - you (nominative singular)
- प्रवर्धिष्ठाः (pravardhiṣṭhāḥ) - do not expand (you should grow/increase (2nd singular injunctive aorist active))
- कच्चित् (kaccit) - surely not? lest (interrogative particle)
- नः (naḥ) - us (accusative plural)
- न (na) - not (indeclinable)
- दिधक्षसि (didhakṣasi) - you wish to burn (2nd singular desiderative present active)
- असौ (asau) - this, that (masculine nominative singular)
- हि (hi) - indeed, for, surely (indeclinable)
- राशिः (rāśiḥ) - mass of fire (heap, pile, mass (masculine nominative singular))
- सुमहान् (sumahān) - very great, immense (masculine nominative singular)
- समिद्धः (samiddhaḥ) - kindled, blazing, ignited (masculine nominative singular past passive participle)
- तव (tava) - your (genitive singular)
- सर्पति (sarpati) - spreads, creeps, moves (3rd singular present active)
Words meanings and morphology
अग्ने (agne) - O Agni! (masculine vocative singular)
(noun)
Vocative, masculine, singular of agni
agni - fire, god of fire
मा (mā) - do not (prohibitive particle)
(indeclinable)
त्वम् (tvam) - you (nominative singular)
(pronoun)
Nominative, singular of yuṣmad
yuṣmad - you
प्रवर्धिष्ठाः (pravardhiṣṭhāḥ) - do not expand (you should grow/increase (2nd singular injunctive aorist active))
(verb)
2nd person , singular, active, injunctive aorist (luṅ (with mā)) of pravṛdh
Prefix: pra
Root: vṛdh (class 1)
कच्चित् (kaccit) - surely not? lest (interrogative particle)
(indeclinable)
नः (naḥ) - us (accusative plural)
(pronoun)
Accusative, plural of asmad
asmad - I, we
न (na) - not (indeclinable)
(indeclinable)
दिधक्षसि (didhakṣasi) - you wish to burn (2nd singular desiderative present active)
(verb)
2nd person , singular, active, present (laṭ) of didhakṣ
desiderative
reduplicated root + -sa
Root: dah (class 1)
असौ (asau) - this, that (masculine nominative singular)
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of adas
adas - that, this
हि (hi) - indeed, for, surely (indeclinable)
(indeclinable)
राशिः (rāśiḥ) - mass of fire (heap, pile, mass (masculine nominative singular))
(noun)
Nominative, masculine, singular of rāśi
rāśi - heap, pile, quantity, mass
सुमहान् (sumahān) - very great, immense (masculine nominative singular)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of sumahat
sumahat - very great, immense, mighty
Compound type : karmadharaya (su+mahat)
- su – good, well, very
indeclinable - mahat – great, large, mighty
adjective
समिद्धः (samiddhaḥ) - kindled, blazing, ignited (masculine nominative singular past passive participle)
(adjective)
Nominative, masculine, singular of samiddha
samiddha - kindled, blazing, inflamed
past passive participle
suffix -kta
Prefix: sam
Root: indh (class 7)
तव (tava) - your (genitive singular)
(pronoun)
Genitive, singular of yuṣmad
yuṣmad - you
सर्पति (sarpati) - spreads, creeps, moves (3rd singular present active)
(verb)
3rd person , singular, active, present (laṭ) of sṛp
Root: sṛp (class 1)