वाल्मीकि-रामायणम्
vālmīki-rāmāyaṇam
-
book-1, chapter-27, verse-7
यौगन्धरहरिद्रौ च दैत्यप्रमथनौ तथा ।
पित्र्यं सौमनसं चैव विधूतमकराव् उभौ ॥७॥
पित्र्यं सौमनसं चैव विधूतमकराव् उभौ ॥७॥
7. yaugandharaharidrau ca daityapramathanau tathā ,
pitryaṃ saumanasaṃ caiva vidhūtamakarāv ubhau.
pitryaṃ saumanasaṃ caiva vidhūtamakarāv ubhau.
7.
yaugandharaharidrau ca daityapramathanau tathā
pitryam saumanasam ca eva vidhūtamakarau ubhau
pitryam saumanasam ca eva vidhūtamakarau ubhau
7.
yaugandharaharidrau ca daityapramathanau tathā
pitryam saumanasam ca eva vidhūtamakarau ubhau
pitryam saumanasam ca eva vidhūtamakarau ubhau
7.
Yaugandhara and Haridra, and Daityapramathana, also Pitrya and Saumanasa, and moreover Vidhūta and Makara, both of these.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- यौगन्धरहरिद्रौ (yaugandharaharidrau) - The two (arrows) called Yaugandhara and Haridra
- च (ca) - and
- दैत्यप्रमथनौ (daityapramathanau) - The two (arrows) called Daityapramathana (demon-destroyers)
- तथा (tathā) - thus, also
- पित्र्यम् (pitryam) - The (arrow) called Pitrya (ancestral)
- सौमनसम् (saumanasam) - The (arrow) called Saumanasa (auspicious)
- च (ca) - and
- एव (eva) - indeed, just, also
- विधूतमकरौ (vidhūtamakarau) - The two (arrows) named Vidhūta and Makara
- उभौ (ubhau) - both
Words meanings and morphology
यौगन्धरहरिद्रौ (yaugandharaharidrau) - The two (arrows) called Yaugandhara and Haridra
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of yaugandharaharidra
yaugandharaharidra - The two names Yaugandhara and Haridra (as a dvandva compound)
Dvandva compound of Yaugandhara and Haridra
Compound type : dvandva (yaugandhara+haridra)
- yaugandhara – Yaugandhara (name of a country, king, or arrow)
proper noun (masculine) - haridra – turmeric, yellow; Haridra (name of an arrow)
proper noun (masculine)
च (ca) - and
(indeclinable)
दैत्यप्रमथनौ (daityapramathanau) - The two (arrows) called Daityapramathana (demon-destroyers)
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of daityapramathana
daityapramathana - demon-destroyer; name of an arrow
Compound: daitya (demon) + pramathana (destroying)
Compound type : tatpuruṣa (daitya+pramathana)
- daitya – demon, son of Diti
noun (masculine) - pramathana – crushing, destroying
noun (masculine/neuter)
From pra-math, agent noun/action noun
Prefix: pra
Root: math (class 1)
तथा (tathā) - thus, also
(indeclinable)
पित्र्यम् (pitryam) - The (arrow) called Pitrya (ancestral)
(proper noun)
Accusative, neuter, singular of pitrya
pitrya - ancestral, pertaining to ancestors; name of an arrow
Formed from pitṛ (father/ancestor)
सौमनसम् (saumanasam) - The (arrow) called Saumanasa (auspicious)
(proper noun)
Accusative, neuter, singular of saumanasa
saumanasa - auspicious, agreeable, cheerful; a name of an arrow
From sumanas (good-minded, cheerful)
च (ca) - and
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, just, also
(indeclinable)
विधूतमकरौ (vidhūtamakarau) - The two (arrows) named Vidhūta and Makara
(proper noun)
Accusative, masculine, dual of vidhūtamakara
vidhūtamakara - The two names Vidhūta and Makara (as a dvandva compound)
Dvandva compound of Vidhūta and Makara
Compound type : dvandva (vidhūta+makara)
- vidhūta – shaken off, agitated; Vidhūta (name of an arrow)
proper noun (masculine)
Past Passive Participle
From vi-dhū 'to shake off'
Prefix: vi
Root: dhū (class 5) - makara – a sea-monster, crocodile; Makara (name of an arrow)
proper noun (masculine)
उभौ (ubhau) - both
(pronoun)
Accusative, masculine, dual of ubha
ubha - both