महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-15, chapter-10, verse-12
सेनाप्रणेता च भवेत्तव तात दृढव्रतः ।
शूरः क्लेशसहश्चैव प्रियश्च तव मानवः ॥१२॥
शूरः क्लेशसहश्चैव प्रियश्च तव मानवः ॥१२॥
12. senāpraṇetā ca bhavettava tāta dṛḍhavrataḥ ,
śūraḥ kleśasahaścaiva priyaśca tava mānavaḥ.
śūraḥ kleśasahaścaiva priyaśca tava mānavaḥ.
12.
senāpraṇetā ca bhavet tava tāta dṛḍhavrataḥ
śūraḥ kleśasahaḥ ca eva priyaḥ ca tava mānavaḥ
śūraḥ kleśasahaḥ ca eva priyaḥ ca tava mānavaḥ
12.
ca tāta tava senāpraṇetā dṛḍhavrataḥ śūraḥ
kleśasahaḥ ca eva ca tava priyaḥ mānavaḥ bhavet
kleśasahaḥ ca eva ca tava priyaḥ mānavaḥ bhavet
12.
And, O dear one, your army commander should be resolute, brave, capable of enduring hardships, and indeed a man loyal and dear to you.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सेनाप्रणेता (senāpraṇetā) - army commander, leader of the army
- च (ca) - and
- भवेत् (bhavet) - should be, may be
- तव (tava) - your
- तात (tāta) - O dear one, O father (term of endearment)
- दृढव्रतः (dṛḍhavrataḥ) - resolute, firm in vows
- शूरः (śūraḥ) - brave, valorous, hero
- क्लेशसहः (kleśasahaḥ) - enduring hardships, patient in distress
- च (ca) - and
- एव (eva) - indeed, certainly, only
- प्रियः (priyaḥ) - dear, beloved, pleasing
- च (ca) - and
- तव (tava) - your
- मानवः (mānavaḥ) - man, human, loyal subject, trusted person
Words meanings and morphology
सेनाप्रणेता (senāpraṇetā) - army commander, leader of the army
(noun)
Nominative, masculine, singular of senāpraṇetṛ
senāpraṇetṛ - leader of an army
Compound type : tatpuruṣa (senā+praṇetṛ)
- senā – army, host, troop
noun (feminine) - praṇetṛ – leader, guide, director
noun (masculine)
Agent noun
Derived from √nī (to lead) with prefix pra
Prefix: pra
Root: nī (class 1)
च (ca) - and
(indeclinable)
भवेत् (bhavet) - should be, may be
(verb)
3rd person , singular, active, Optative (liṅ) of bhū
Root: bhū (class 1)
तव (tava) - your
(pronoun)
Genitive, singular of yuṣmad
yuṣmad - you (personal pronoun)
तात (tāta) - O dear one, O father (term of endearment)
(noun)
Vocative, masculine, singular of tāta
tāta - father, dear one (term of affectionate address)
दृढव्रतः (dṛḍhavrataḥ) - resolute, firm in vows
(adjective)
Nominative, masculine, singular of dṛḍhavrata
dṛḍhavrata - firm in vows, resolute, steadfast
Compound type : bahuvrīhi (dṛḍha+vrata)
- dṛḍha – firm, strong, steady
adjective (masculine/neuter/feminine)
Past Passive Participle
Root: dṛh (class 1) - vrata – vow, sacred observance, religious duty, rule
noun (neuter)
शूरः (śūraḥ) - brave, valorous, hero
(adjective)
Nominative, masculine, singular of śūra
śūra - brave, valorous, hero, warrior
क्लेशसहः (kleśasahaḥ) - enduring hardships, patient in distress
(adjective)
Nominative, masculine, singular of kleśasaha
kleśasaha - enduring hardship, patient of trouble
Compound type : tatpuruṣa (kleśa+saha)
- kleśa – distress, suffering, pain, trouble, affliction
noun (masculine) - saha – enduring, bearing, tolerant
adjective (masculine/neuter/feminine)
Root: sah (class 1)
च (ca) - and
(indeclinable)
एव (eva) - indeed, certainly, only
(indeclinable)
प्रियः (priyaḥ) - dear, beloved, pleasing
(adjective)
Nominative, masculine, singular of priya
priya - dear, beloved, pleasing, one's own
च (ca) - and
(indeclinable)
तव (tava) - your
(pronoun)
Genitive, singular of yuṣmad
yuṣmad - you (personal pronoun)
मानवः (mānavaḥ) - man, human, loyal subject, trusted person
(noun)
Nominative, masculine, singular of mānava
mānava - man, human, descendant of Manu, a loyal subject