महाभारतः
mahābhārataḥ
-
book-12, chapter-195, verse-3
नोष्णं न शीतं मृदु नापि तीक्ष्णं नाम्लं कषायं मधुरं न तिक्तम् ।
न शब्दवन्नापि च गन्धवत्तन्न रूपवत्तत्परमस्वभावम् ॥३॥
न शब्दवन्नापि च गन्धवत्तन्न रूपवत्तत्परमस्वभावम् ॥३॥
3. noṣṇaṁ na śītaṁ mṛdu nāpi tīkṣṇaṁ; nāmlaṁ kaṣāyaṁ madhuraṁ na tiktam ,
na śabdavannāpi ca gandhavatta;nna rūpavattatparamasvabhāvam.
na śabdavannāpi ca gandhavatta;nna rūpavattatparamasvabhāvam.
3.
na uṣṇam na śītam mṛdu na api tīkṣṇam
na amlam kaṣāyam madhuram na tiktam
na śabdavat na api ca gandhavat
tat na rūpavat tat paramasvabhāvam
na amlam kaṣāyam madhuram na tiktam
na śabdavat na api ca gandhavat
tat na rūpavat tat paramasvabhāvam
3.
tat na uṣṇam,
na śītam,
na mṛdu api na tīkṣṇam,
na amlam kaṣāyam madhuram na tiktam.
tat na śabdavat api ca na gandhavat.
tat na rūpavat.
tat paramasvabhāvam.
na śītam,
na mṛdu api na tīkṣṇam,
na amlam kaṣāyam madhuram na tiktam.
tat na śabdavat api ca na gandhavat.
tat na rūpavat.
tat paramasvabhāvam.
3.
That (supreme reality) is neither hot nor cold, neither soft nor sharp. It is not sour, astringent, sweet, nor bitter. It does not possess sound, nor indeed does it possess smell. That (tat) is without form; it is of supreme intrinsic nature (svabhāvam).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- न (na) - not, no
- उष्णम् (uṣṇam) - hot, warm
- न (na) - not, no
- शीतम् (śītam) - cold, cool
- मृदु (mṛdu) - soft, tender, gentle
- न (na) - not, no
- अपि (api) - also, even, too
- तीक्ष्णम् (tīkṣṇam) - sharp, intense, pungent
- न (na) - not, no
- अम्लम् (amlam) - sour, acid
- कषायम् (kaṣāyam) - astringent
- मधुरम् (madhuram) - sweet, pleasant
- न (na) - not, no
- तिक्तम् (tiktam) - bitter
- न (na) - not, no
- शब्दवत् (śabdavat) - possessed of sound, sounding
- न (na) - not, no
- अपि (api) - also, even, too
- च (ca) - and
- गन्धवत् (gandhavat) - possessed of smell, fragrant
- तत् (tat) - the supreme reality being described (that, it)
- न (na) - not, no
- रूपवत् (rūpavat) - possessed of form, having shape
- तत् (tat) - the supreme reality being described (that, it)
- परमस्वभावम् (paramasvabhāvam) - of supreme intrinsic nature
Words meanings and morphology
न (na) - not, no
(indeclinable)
उष्णम् (uṣṇam) - hot, warm
(adjective)
Nominative, neuter, singular of uṣṇa
uṣṇa - hot, warm, passionate
न (na) - not, no
(indeclinable)
शीतम् (śītam) - cold, cool
(adjective)
Nominative, neuter, singular of śīta
śīta - cold, cool, frigid
मृदु (mṛdu) - soft, tender, gentle
(adjective)
Nominative, neuter, singular of mṛdu
mṛdu - soft, tender, gentle, mild
न (na) - not, no
(indeclinable)
अपि (api) - also, even, too
(indeclinable)
तीक्ष्णम् (tīkṣṇam) - sharp, intense, pungent
(adjective)
Nominative, neuter, singular of tīkṣṇa
tīkṣṇa - sharp, keen, pungent, hot, intense
न (na) - not, no
(indeclinable)
अम्लम् (amlam) - sour, acid
(adjective)
Nominative, neuter, singular of amla
amla - sour, acid, tart
कषायम् (kaṣāyam) - astringent
(adjective)
Nominative, neuter, singular of kaṣāya
kaṣāya - astringent, brown, passion
मधुरम् (madhuram) - sweet, pleasant
(adjective)
Nominative, neuter, singular of madhura
madhura - sweet, pleasant, charming
न (na) - not, no
(indeclinable)
तिक्तम् (tiktam) - bitter
(adjective)
Nominative, neuter, singular of tikta
tikta - bitter, pungent
न (na) - not, no
(indeclinable)
शब्दवत् (śabdavat) - possessed of sound, sounding
(adjective)
Nominative, neuter, singular of śabdavat
śabdavat - having sound, sonorous
Possessive suffix -vat from śabda.
न (na) - not, no
(indeclinable)
अपि (api) - also, even, too
(indeclinable)
च (ca) - and
(indeclinable)
गन्धवत् (gandhavat) - possessed of smell, fragrant
(adjective)
Nominative, neuter, singular of gandhavat
gandhavat - having smell, fragrant
Possessive suffix -vat from gandha.
तत् (tat) - the supreme reality being described (that, it)
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of tad
tad - that, it
न (na) - not, no
(indeclinable)
रूपवत् (rūpavat) - possessed of form, having shape
(adjective)
Nominative, neuter, singular of rūpavat
rūpavat - having form, beautiful, endowed with qualities
Possessive suffix -vat from rūpa.
तत् (tat) - the supreme reality being described (that, it)
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of tad
tad - that, it
परमस्वभावम् (paramasvabhāvam) - of supreme intrinsic nature
(adjective)
Nominative, neuter, singular of paramasvabhāva
paramasvabhāva - supreme intrinsic nature, highest quality
Compound type : tatpuruṣa (parama+svabhāva)
- parama – highest, supreme, ultimate, best
adjective - svabhāva – one's own nature, intrinsic nature, inherent disposition
noun (masculine)