योगवासिष्ठः
yogavāsiṣṭhaḥ
-
book-5, chapter-6, verse-9
आर्यता हृद्यता मैत्री सौम्यता करुणा ज्ञता ।
समाश्रयन्ति तं नित्यमन्तःपुरमिवाङ्गनाः ॥ ९ ॥
समाश्रयन्ति तं नित्यमन्तःपुरमिवाङ्गनाः ॥ ९ ॥
āryatā hṛdyatā maitrī saumyatā karuṇā jñatā ,
samāśrayanti taṃ nityamantaḥpuramivāṅganāḥ 9
samāśrayanti taṃ nityamantaḥpuramivāṅganāḥ 9
9.
āryatā hṛdyatā maitrī saumyatā karuṇā jñatā
samāśrayanti tam nityam antaḥpuram iva aṅganāḥ
samāśrayanti tam nityam antaḥpuram iva aṅganāḥ
9.
āryatā hṛdyatā maitrī saumyatā karuṇā
jñatā aṅganāḥ iva nityam tam samāśrayanti
jñatā aṅganāḥ iva nityam tam samāśrayanti
9.
Nobility, charm, friendliness, gentleness, compassion, and wisdom always take refuge in him, much like women gather in an inner apartment (antaḥpura).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- आर्यता (āryatā) - nobility, dignity
- हृद्यता (hṛdyatā) - amiability, charm, agreeableness
- मैत्री (maitrī) - friendliness, amity, good will
- सौम्यता (saumyatā) - gentleness, mildness, graciousness
- करुणा (karuṇā) - compassion, pity, mercy
- ज्ञता (jñatā) - wisdom, knowledge, sagacity
- समाश्रयन्ति (samāśrayanti) - they take refuge in, they resort to
- तम् (tam) - him
- नित्यम् (nityam) - always, constantly, perpetually
- अन्तःपुरम् (antaḥpuram) - The private quarters of a palace, typically for women. (inner apartment, harem)
- इव (iva) - like, as, as if
- अङ्गनाः (aṅganāḥ) - women
Words meanings and morphology
आर्यता (āryatā) - nobility, dignity
(noun)
Nominative, feminine, singular of āryatā
āryatā - nobility, dignity, quality of being noble
Derived from 'ārya' (noble) with the suffix 'tā' to form an abstract noun.
हृद्यता (hṛdyatā) - amiability, charm, agreeableness
(noun)
Nominative, feminine, singular of hṛdyatā
hṛdyatā - amiability, charm, agreeableness, pleasantness
Derived from 'hṛdya' (agreeable, charming) with the suffix 'tā'.
मैत्री (maitrī) - friendliness, amity, good will
(noun)
Nominative, feminine, singular of maitrī
maitrī - friendliness, amity, good will
Derived from 'mitra' (friend).
सौम्यता (saumyatā) - gentleness, mildness, graciousness
(noun)
Nominative, feminine, singular of saumyatā
saumyatā - gentleness, mildness, graciousness
Derived from 'saumya' (gentle, mild) with the suffix 'tā'.
करुणा (karuṇā) - compassion, pity, mercy
(noun)
Nominative, feminine, singular of karuṇā
karuṇā - compassion, pity, mercy
ज्ञता (jñatā) - wisdom, knowledge, sagacity
(noun)
Nominative, feminine, singular of jñatā
jñatā - wisdom, knowledge, sagacity
Derived from 'jñā' (to know) or 'jña' (knowing) with the suffix 'tā'.
Root: jñā (class 9)
समाश्रयन्ति (samāśrayanti) - they take refuge in, they resort to
(verb)
3rd person , plural, active, present (lat) of sam-ā-śrī
Prefixes: sam+ā
Root: śrī (class 1)
तम् (tam) - him
(pronoun)
Accusative, masculine, singular of tad
tad - that, he, she, it
नित्यम् (nityam) - always, constantly, perpetually
(indeclinable)
अन्तःपुरम् (antaḥpuram) - The private quarters of a palace, typically for women. (inner apartment, harem)
(noun)
Accusative, neuter, singular of antaḥpura
antaḥpura - inner apartment, harem, zenana, ladies' apartment
Compound type : Tatpuruṣa (antar+pura)
- antar – inner, within, inside
indeclinable - pura – city, fortress, abode, house
noun (neuter)
इव (iva) - like, as, as if
(indeclinable)
अङ्गनाः (aṅganāḥ) - women
(noun)
Nominative, feminine, plural of aṅganā
aṅganā - woman, lady