कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-16, verse-42
शान्तिके मनवः स्ॐया भूयिष्ठेन्द्वमृताक्षराः ।
स्वाहान्ताः स्युवीयत्प्रायाश्चाग्नेयाः क्रूरकर्मसु ॥४२॥
स्वाहान्ताः स्युवीयत्प्रायाश्चाग्नेयाः क्रूरकर्मसु ॥४२॥
42. śāntike manavaḥ soṁyā bhūyiṣṭhendvamṛtākṣarāḥ ,
svāhāntāḥ syuvīyatprāyāścāgneyāḥ krūrakarmasu.
svāhāntāḥ syuvīyatprāyāścāgneyāḥ krūrakarmasu.
42.
śāntike manavaḥ saumyāḥ bhūyiṣṭha indu amṛta akṣarāḥ
svāhā antāḥ syuḥ viyat prāyāḥ ca āgneyāḥ krūra karmasu
svāhā antāḥ syuḥ viyat prāyāḥ ca āgneyāḥ krūra karmasu
42.
śāntike manavaḥ saumyāḥ bhūyiṣṭha-indu-amṛta-akṣarāḥ syuḥ,
svāhā-antāḥ viyat-prāyāḥ ca,
āgneyāḥ ca krūra-karmasu
svāhā-antāḥ viyat-prāyāḥ ca,
āgneyāḥ ca krūra-karmasu
42. For pacifying rituals (śānti), mantras are gentle, predominantly possessing lunar and nectar-like syllables. Those ending in svāhā are rich in the element ether, and fiery mantras are applied in fierce rites.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- शान्तिके (śāntike) - in pacification, in propitiatory rites
- मनवः (manavaḥ) - mantras, formulations
- सौम्याः (saumyāḥ) - gentle, soothing, mild, saumya
- भूयिष्ठ (bhūyiṣṭha) - mostly, abundantly, exceedingly
- इन्दु (indu) - moon, drop, bright point
- अमृत (amṛta) - nectar, immortal, amṛta
- अक्षराः (akṣarāḥ) - syllables, letters, imperishable ones
- स्वाहा (svāhā) - svāhā (oblatory exclamation)
- अन्ताः (antāḥ) - those whose end is, having at the end
- स्युः (syuḥ) - they may be, they are
- वियत् (viyat) - sky, ether, space
- प्रायाः (prāyāḥ) - abounding in, predominantly consisting of, prāya
- च (ca) - and
- आग्नेयाः (āgneyāḥ) - fiery, belonging to Agni
- क्रूर (krūra) - cruel, fierce, harsh
- कर्मसु (karmasu) - in actions, in rites, in rituals
Words meanings and morphology
शान्तिके (śāntike) - in pacification, in propitiatory rites
(adjective)
Locative, neuter, singular of śāntika
śāntika - propitiatory, pacifying, relating to śānti
मनवः (manavaḥ) - mantras, formulations
(noun)
Nominative, masculine, plural of manu
manu - sacred formula, mantra, Manu
सौम्याः (saumyāḥ) - gentle, soothing, mild, saumya
(adjective)
Nominative, masculine, plural of saumya
saumya - gentle, pleasing, lunar, benign
भूयिष्ठ (bhūyiṣṭha) - mostly, abundantly, exceedingly
(adjective)
Nominative, masculine, singular of bhūyiṣṭha
bhūyiṣṭha - most abundant, mostly, extremely
इन्दु (indu) - moon, drop, bright point
(noun)
Nominative, masculine, singular of indu
indu - moon, drop, Soma
अमृत (amṛta) - nectar, immortal, amṛta
(noun)
Nominative, neuter, singular of amṛta
amṛta - nectar, immortal, divine
अक्षराः (akṣarāḥ) - syllables, letters, imperishable ones
(noun)
Nominative, masculine, plural of akṣara
akṣara - syllable, letter, immutable
Compound type : tatpurusha (bhūyiṣṭha+indu+amṛta+akṣara)
- bhūyiṣṭha – most abundant, mostly
adjective (masculine) - indu – moon
noun (masculine) - amṛta – nectar
noun (neuter) - akṣara – syllable
noun (neuter)
स्वाहा (svāhā) - svāhā (oblatory exclamation)
(indeclinable)
अन्ताः (antāḥ) - those whose end is, having at the end
(adjective)
Nominative, masculine, plural of anta
anta - end, limit, conclusion
Compound type : bahuvrihi (svāhā+anta)
- svāhā – svāhā
indeclinable (feminine) - anta – end
noun (masculine)
स्युः (syuḥ) - they may be, they are
(verb)
3rd person , plural, active, optative (liṅ) of as
Root: as (class 2)
वियत् (viyat) - sky, ether, space
(noun)
Nominative, neuter, singular of viyat
viyat - sky, atmosphere, ether
Prefix: vi
Root: at (class 1)
प्रायाः (prāyāḥ) - abounding in, predominantly consisting of, prāya
(adjective)
Nominative, masculine, plural of prāya
prāya - abundance, chief part, predominantly
Compound type : bahuvrihi (viyat+prāya)
- viyat – ether
noun (neuter) - prāya – abounding in
adjective (masculine)
च (ca) - and
(indeclinable)
आग्नेयाः (āgneyāḥ) - fiery, belonging to Agni
(adjective)
Nominative, masculine, plural of āgneya
āgneya - fiery, relating to fire
क्रूर (krūra) - cruel, fierce, harsh
(adjective)
Locative, neuter, plural of krūra
krūra - cruel, fierce, violent
कर्मसु (karmasu) - in actions, in rites, in rituals
(noun)
Locative, neuter, plural of karman
karman - action, rite, ritual, work
Compound type : karmadharaya (krūra+karman)
- krūra – fierce
adjective (neuter) - karman – rite
noun (neuter)
Root: kṛ (class 8)