महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-5, verse-87
वाग्भवं वदयुग्मञ्च वाग्वादिनि पदं ततः ।
मम जिह्वाग्रे स्थिरीभव सर्वसत्ववशङ्करि ।
स्वाहान्तेनैव मनुना जुहुयात् कुण्डलीमुखे ॥८७॥
मम जिह्वाग्रे स्थिरीभव सर्वसत्ववशङ्करि ।
स्वाहान्तेनैव मनुना जुहुयात् कुण्डलीमुखे ॥८७॥
87. vāgbhavaṁ vadayugmañca vāgvādini padaṁ tataḥ ,
mama jihvāgre sthirībhava sarvasatvavaśaṅkari ,
svāhāntenaiva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe.
mama jihvāgre sthirībhava sarvasatvavaśaṅkari ,
svāhāntenaiva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe.
87.
vāgbhavam vadayugmam ca vāgvādini
padam tataḥ mama jihvāgre sthirībhava
sarvasatvavaśaṅkari svāhā-antena
eva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe
padam tataḥ mama jihvāgre sthirībhava
sarvasatvavaśaṅkari svāhā-antena
eva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe
87.
vāgbhavam vadayugmam ca vāgvādini
padam tataḥ mama jihvāgre sthirībhava
sarvasatvavaśaṅkari svāhāantena
eva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe
padam tataḥ mama jihvāgre sthirībhava
sarvasatvavaśaṅkari svāhāantena
eva manunā juhuyāt kuṇḍalīmukhe
87. With the vāgbhava-bīja, a pair of the word vada, then the word vāgvādini, (followed by) mama jihvāgre sthirībhava sarvasatvavaśaṅkari, ending with svāhā, the practitioner should offer oblations into the mouth of Kuṇḍalinī.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वाग्भवम् (vāgbhavam) - the vāgbhava syllable (aim)
- वदयुग्मम् (vadayugmam) - a pair of the word vada
- च (ca) - and
- वाग्वादिनि (vāgvādini) - O speaker of speech, Vāgvādinī
- पदम् (padam) - the word, the term
- ततः (tataḥ) - then, thereafter
- मम (mama) - my
- जिह्वाग्रे (jihvāgre) - on the tip of the tongue
- स्थिरीभव (sthirībhava) - become steady, remain firm
- सर्वसत्ववशङ्करि (sarvasatvavaśaṅkari) - O subduer of all beings
- स्वाहाअन्तेन (svāhāantena) - ending with the word svāhā
- एव (eva) - just, indeed, exactly
- मनुना (manunā) - with the mantra
- जुहुयात् (juhuyāt) - he should offer oblations
- कुण्डलीमुखे (kuṇḍalīmukhe) - in the mouth of Kuṇḍalinī
Words meanings and morphology
वाग्भवम् (vāgbhavam) - the vāgbhava syllable (aim)
(noun)
Accusative, neuter, singular of vādbhava
vādbhava - the vāgbhava-bīja (aim)
वदयुग्मम् (vadayugmam) - a pair of the word vada
(noun)
Accusative, neuter, singular of vadayugma
vadayugma - a pair of the word vada
Compound type : tatpurusha (vada+yugma)
- vada – speak, say
noun (masculine)
Root: vad (class 1) - yugma – pair, couple
noun (neuter)
च (ca) - and
(indeclinable)
वाग्वादिनि (vāgvādini) - O speaker of speech, Vāgvādinī
(noun)
Vocative, feminine, singular of vāgvādinī
vāgvādinī - one who speaks speech, eloquent, speaker
Compound type : tatpurusha (vāc+vādinī)
- vāc – speech, voice, word
noun (feminine) - vādinī – speaking, one who speaks
noun (feminine)
Root: vad (class 1)
पदम् (padam) - the word, the term
(noun)
Accusative, neuter, singular of pada
pada - foot, step, word, place
ततः (tataḥ) - then, thereafter
(indeclinable)
मम (mama) - my
(pronoun)
Genitive, singular of mad
mad - I, me
जिह्वाग्रे (jihvāgre) - on the tip of the tongue
(noun)
Locative, neuter, singular of jihvāgra
jihvāgra - tip of the tongue
Compound type : tatpurusha (jihvā+agra)
- jihvā – tongue
noun (feminine) - agra – tip, top, front
noun (neuter)
स्थिरीभव (sthirībhava) - become steady, remain firm
(verb)
2nd person , singular, active, imperative (loṭ) of sthirībhū
denominal
denominal verb from sthira
Root: bhū (class 1)
सर्वसत्ववशङ्करि (sarvasatvavaśaṅkari) - O subduer of all beings
(adjective)
Vocative, feminine, singular of sarvasatvavaśaṅkarī
sarvasatvavaśaṅkarī - subduer or fascinator of all beings
Compound type : bahuvrihi (sarva+satva+vaśaṅkarī)
- sarva – all, every
adjective - satva – being, creature, essence
noun (neuter) - vaśaṅkarī – subduing, bringing under control
adjective (feminine)
Root: kṛ (class 8)
स्वाहाअन्तेन (svāhāantena) - ending with the word svāhā
(adjective)
Instrumental, masculine, singular of svāhāanta
svāhāanta - ending with svāhā
Compound type : bahuvrihi (svāhā+anta)
- svāhā – svāhā (oblations exclamation)
indeclinable - anta – end, conclusion
noun (masculine)
एव (eva) - just, indeed, exactly
(indeclinable)
मनुना (manunā) - with the mantra
(noun)
Instrumental, masculine, singular of manu
manu - mantra, sacred formula
जुहुयात् (juhuyāt) - he should offer oblations
(verb)
3rd person , singular, active, optative (liṅ) of hu
Root: hu (class 3)
कुण्डलीमुखे (kuṇḍalīmukhe) - in the mouth of Kuṇḍalinī
(noun)
Locative, neuter, singular of kuṇḍalīmukha
kuṇḍalīmukha - mouth of Kuṇḍalinī
Compound type : tatpurusha (kuṇḍalinī+mukha)
- kuṇḍalinī – Kuṇḍalinī, the coiled energy
noun (feminine) - mukha – mouth, face
noun (neuter)