महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-5, verse-179
एवं यन्त्रं समालिख्य रत्नसिंहासने पुरः ।
संस्थाप्य पीठन्यासोक्तविधिना पीठदेवताः ।
सम्पूज्य कर्णिकाम्ध्ये पूजयेन्मूलदेवताम् ॥१७९॥
संस्थाप्य पीठन्यासोक्तविधिना पीठदेवताः ।
सम्पूज्य कर्णिकाम्ध्ये पूजयेन्मूलदेवताम् ॥१७९॥
179. evaṁ yantraṁ samālikhya ratnasiṁhāsane puraḥ ,
saṁsthāpya pīṭhanyāsoktavidhinā pīṭhadevatāḥ ,
sampūjya karṇikāmdhye pūjayenmūladevatām.
saṁsthāpya pīṭhanyāsoktavidhinā pīṭhadevatāḥ ,
sampūjya karṇikāmdhye pūjayenmūladevatām.
179.
evam yantram samālikhya ratrasiṃhāsane
puraḥ sthāpyapīṭhanyāsoktavidhinā
pīṭhadevatāḥ sampūjya
karṇikāmadhye pūjayetmūladevatām
puraḥ sthāpyapīṭhanyāsoktavidhinā
pīṭhadevatāḥ sampūjya
karṇikāmadhye pūjayetmūladevatām
179.
evam yantram ratrasiṃhāsane puraḥ
samālikhya sthāpyapīṭhanyāsoktavidhinā
pīṭhadevatāḥ sampūjya
karṇikāmadhye mūladevatām pūjayet
samālikhya sthāpyapīṭhanyāsoktavidhinā
pīṭhadevatāḥ sampūjya
karṇikāmadhye mūladevatām pūjayet
179. Having thus inscribed the yantra in front upon a gem-studded lion throne and properly installed it, after worshipping the deities of the pedestal according to the prescribed rules of pīṭhanyāsa, one should worship the principal deity in the center of the pericarp.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- एवम् (evam) - thus, in this way
- यन्त्रम् (yantram) - yantra, mystical diagram
- समालिख्य (samālikhya) - having inscribed, having drawn thoroughly
- रत्रसिंहासने (ratrasiṁhāsane) - on a gem-studded lion throne
- पुरः (puraḥ) - in front, before
- स्थाप्य (sthāpya) - having placed, having installed
- पीठन्यासोक्तविधिना (pīṭhanyāsoktavidhinā) - by the method stated for pīṭhanyāsa
- पीठदेवताः (pīṭhadevatāḥ) - the deities of the pedestal
- सम्पूज्य (sampūjya) - having thoroughly worshipped
- कर्णिकामध्ये (karṇikāmadhye) - in the middle of the pericarp
- पूजयेत् (pūjayet) - should worship, should honor
- मूलदेवताम् (mūladevatām) - the principal deity, the root deity
Words meanings and morphology
एवम् (evam) - thus, in this way
(indeclinable)
यन्त्रम् (yantram) - yantra, mystical diagram
(noun)
Accusative, neuter, singular of yantra
yantra - yantra, instrument, diagram
समालिख्य (samālikhya) - having inscribed, having drawn thoroughly
(indeclinable)
absolutive / gerund
sam + ā + lekh + ya
Prefixes: sam+ā
Root: likh (class 6)
रत्रसिंहासने (ratrasiṁhāsane) - on a gem-studded lion throne
(noun)
Locative, neuter, singular of ratrasiṃhāsana
ratrasiṁhāsana - a gem-studded lion throne
Compound type : tatpurusha (ratna+siṃhāsana)
- ratna – jewel, gem
noun (neuter) - siṃhāsana – lion throne, throne
noun (neuter)
पुरः (puraḥ) - in front, before
(indeclinable)
स्थाप्य (sthāpya) - having placed, having installed
(indeclinable)
absolutive / gerund
sthā + ṇic + ya
Root: sthā (class 1)
पीठन्यासोक्तविधिना (pīṭhanyāsoktavidhinā) - by the method stated for pīṭhanyāsa
(noun)
Instrumental, masculine, singular of pīṭhanyāsoktavidhi
pīṭhanyāsoktavidhi - the method prescribed for the pīṭhanyāsa ritual
Compound type : tatpurusha (pīṭhanyāsa+uktavidhi)
- pīṭhanyāsa – nyāsa of the pedestal/seat
noun (masculine) - uktavidhi – stated method or rule
noun (masculine)
पीठदेवताः (pīṭhadevatāḥ) - the deities of the pedestal
(noun)
Accusative, feminine, plural of pīṭhadevatā
pīṭhadevatā - deity of the seat or pedestal
Compound type : tatpurusha (pīṭha+devatā)
- pīṭha – seat, pedestal, altar
noun (neuter) - devatā – deity, divinity
noun (feminine)
सम्पूज्य (sampūjya) - having thoroughly worshipped
(indeclinable)
absolutive / gerund
sam + pūj + ya
Prefix: sam
Root: pūj (class 10)
कर्णिकामध्ये (karṇikāmadhye) - in the middle of the pericarp
(noun)
Locative, neuter, singular of karṇikāmadhya
karṇikāmadhya - the middle of the pericarp
Compound type : tatpurusha (karṇikā+madhya)
- karṇikā – pericarp of a lotus
noun (feminine) - madhya – middle, center
noun (neuter)
पूजयेत् (pūjayet) - should worship, should honor
(verb)
3rd person , singular, active, optative (liṅ) of pūj
Root: pūj (class 10)
मूलदेवताम् (mūladevatām) - the principal deity, the root deity
(noun)
Accusative, feminine, singular of mūladevatā
mūladevatā - the principal or root deity
Compound type : karmadhāraya (mūla+devatā)
- mūla – root, primary, principal
noun (neuter) - devatā – deity, divinity
noun (feminine)