Skip to content
אתר זה לא תומך בגרסאות ישנות של אינטרנט אקספלורר
מומלץ להשתמש בדפדפן גוגל כרום או פיירפוקס מוזילה
(או באינטרנט אקספלורר / edge עדכני)
Enjoy Learning Sanskrit tips, tools, resources and more...
3,63

योगवासिष्ठः       yogavāsiṣṭhaḥ - book-3, chapter-63, verse-7

यथोर्मितरङ्गपयसां सागरे कटकाङ्गदकेयूरैर्वा हेम्नः ।
अवयवावयविनोः संवित्काल्पनिकी द्विता न वास्तवी ॥ ७ ॥
yathormitaraṅgapayasāṃ sāgare kaṭakāṅgadakeyūrairvā hemnaḥ ,
avayavāvayavinoḥ saṃvitkālpanikī dvitā na vāstavī 7
7. yathā ūrmitarangapayasām sāgare kaṭakāṅgadakeyūraiḥ vā
hemnaḥ avayavāvayavinoḥ saṃvit kālpanikī dvitā na vāstavī
7. yathā sāgare ūrmitarangapayasām vā hemnaḥ kaṭakāṅgadakeyūraiḥ
avayavāvayavinoḥ saṃvit dvitā kālpanikī na vāstavī
7. Just as waves, ripples, and water are intrinsically (part of) the ocean, or bangles, armlets, and bracelets are (made of) gold; similarly, the perceived duality (dvitā) between the part (avayava) and the whole (avayavin) is merely conceptual (kālpanikī), not truly real (vāstavī).

Words meanings summery:

(Scroll down for elaborated words morphology)

  • यथा (yathā) - just as, as
  • ऊर्मितरन्गपयसाम् (ūrmitarangapayasām) - of waves, ripples, and water
  • सागरे (sāgare) - in the ocean, in the sea
  • कटकाङ्गदकेयूरैः (kaṭakāṅgadakeyūraiḥ) - by bangles, armlets, and bracelets
  • वा (vā) - or
  • हेम्नः (hemnaḥ) - of gold
  • अवयवावयविनोः (avayavāvayavinoḥ) - of the part and the whole (avayava, avayavin)
  • संवित् (saṁvit) - perception, knowledge, understanding
  • काल्पनिकी (kālpanikī) - conceptual, imaginary, fictitious
  • द्विता (dvitā) - duality (dvitā), two-ness, distinction
  • (na) - not
  • वास्तवी (vāstavī) - real, actual, true

Words meanings and morphology

यथा (yathā) - just as, as
(indeclinable)
ऊर्मितरन्गपयसाम् (ūrmitarangapayasām) - of waves, ripples, and water
(noun)
Genitive, neuter, plural of ūrmitarangapayas
ūrmitarangapayas - waves, ripples, and water
Compound type : dvandva (ūrmi+taraṅga+payas)
  • ūrmi – wave
    noun (masculine)
  • taraṅga – ripple, wave
    noun (masculine)
  • payas – water
    noun (neuter)
सागरे (sāgare) - in the ocean, in the sea
(noun)
Locative, masculine, singular of sāgara
sāgara - ocean, sea
कटकाङ्गदकेयूरैः (kaṭakāṅgadakeyūraiḥ) - by bangles, armlets, and bracelets
(noun)
Instrumental, masculine, plural of kaṭakāṅgadakeyūra
kaṭakāṅgadakeyūra - bangles, armlets, and bracelets (ornaments)
Compound type : dvandva (kaṭaka+aṅgada+keyūra)
  • kaṭaka – bangle, bracelet
    noun (masculine)
  • aṅgada – armlet, arm-ring
    noun (masculine)
  • keyūra – bracelet, armlet (worn on the upper arm)
    noun (masculine)
वा (vā) - or
(indeclinable)
हेम्नः (hemnaḥ) - of gold
(noun)
Genitive, neuter, singular of heman
heman - gold
अवयवावयविनोः (avayavāvayavinoḥ) - of the part and the whole (avayava, avayavin)
(noun)
Genitive, masculine, dual of avayavāvayavin
avayavāvayavin - part and whole
Compound type : dvandva (avayava+avayavin)
  • avayava – part, limb, component
    noun (masculine)
  • avayavin – whole, possessor of parts, composite
    noun (masculine)
संवित् (saṁvit) - perception, knowledge, understanding
(noun)
Nominative, feminine, singular of saṃvid
saṁvid - knowledge, consciousness, perception
Prefix: sam
Root: vid
काल्पनिकी (kālpanikī) - conceptual, imaginary, fictitious
(adjective)
Nominative, feminine, singular of kālpanika
kālpanika - conceptual, imaginary, fictitious
द्विता (dvitā) - duality (dvitā), two-ness, distinction
(noun)
Nominative, feminine, singular of dvitā
dvitā - duality, two-ness
(na) - not
(indeclinable)
वास्तवी (vāstavī) - real, actual, true
(adjective)
Nominative, feminine, singular of vāstava
vāstava - real, actual, true, substantial