कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-14, verse-61
वाह्यव्यापारनिर्मुक्तो भूमौ पतति तत्क्षणात् ।
सञ्जातदिव्यभावोऽसौ सर्वं जानाति शाम्भवि ॥६१॥
सञ्जातदिव्यभावोऽसौ सर्वं जानाति शाम्भवि ॥६१॥
61. vāhyavyāpāranirmukto bhūmau patati tatkṣaṇāt ,
sañjātadivyabhāvo'sau sarvaṁ jānāti śāmbhavi.
sañjātadivyabhāvo'sau sarvaṁ jānāti śāmbhavi.
61.
vāhyavyāpāranirmuktaḥ bhūmau patati tatkṣaṇāt
sañjātadivyabhāvaḥ asau sarvam jānāti śāmbhavi
sañjātadivyabhāvaḥ asau sarvam jānāti śāmbhavi
61.
śāmbhavi,
vāhyavyāpāranirmuktaḥ asau (śiṣyaḥ) tatkṣaṇāt bhūmau patati.
(saḥ) sañjātadivyabhāvaḥ sarvam jānāti.
vāhyavyāpāranirmuktaḥ asau (śiṣyaḥ) tatkṣaṇāt bhūmau patati.
(saḥ) sañjātadivyabhāvaḥ sarvam jānāti.
61. O Śāmbhavī, that disciple, freed from external activities, falls to the ground instantly. Having attained a divine state, he knows everything.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- वाह्यव्यापारनिर्मुक्तः (vāhyavyāpāranirmuktaḥ) - freed from external activities
- भूमौ (bhūmau) - on the ground
- पतति (patati) - falls
- तत्क्षणात् (tatkṣaṇāt) - instantly, at that moment
- सञ्जातदिव्यभावः (sañjātadivyabhāvaḥ) - one who has attained a divine state
- असौ (asau) - that (person), he
- सर्वम् (sarvam) - everything, all
- जानाति (jānāti) - knows
- शाम्भवि (śāmbhavi) - O Śāmbhavī
Words meanings and morphology
वाह्यव्यापारनिर्मुक्तः (vāhyavyāpāranirmuktaḥ) - freed from external activities
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vāhyavyāpāranirmukta
vāhyavyāpāranirmukta - freed from external activities
Compound type : tatpurusha (vāhya+vyāpāra+nirmukta)
- vāhya – external, outward
adjective (masculine) - vyāpāra – activity, occupation
noun (masculine) - nirmukta – freed, released
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Prefix: nir
Root: muc
भूमौ (bhūmau) - on the ground
(noun)
Locative, feminine, singular of bhūmi
bhūmi - earth, ground, land
पतति (patati) - falls
(verb)
3rd person , singular, active, present (lat) of patati
Root: pat (class 1)
तत्क्षणात् (tatkṣaṇāt) - instantly, at that moment
(noun)
Ablative, masculine, singular of tatkṣaṇa
tatkṣaṇa - that moment
Compound type : tatpurusha (tad+kṣaṇa)
- tad – that
pronoun (neuter) - kṣaṇa – moment, instant
noun (masculine)
सञ्जातदिव्यभावः (sañjātadivyabhāvaḥ) - one who has attained a divine state
(adjective)
Nominative, masculine, singular of sañjātadivyabhāva
sañjātadivyabhāva - one who has attained a divine state
Compound type : bahuvrihi (sañjāta+divyabhāva)
- sañjāta – born, arisen, attained
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Prefix: sam
Root: jan - divyabhāva – divine state, divine nature
noun (masculine)
असौ (asau) - that (person), he
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of adas
adas - that, he, she, it
सर्वम् (sarvam) - everything, all
(pronoun)
Accusative, neuter, singular of sarva
sarva - all, every, whole
जानाति (jānāti) - knows
(verb)
3rd person , singular, active, present (lat) of jānāti
Root: gyā (class 9)
शाम्भवि (śāmbhavi) - O Śāmbhavī
(proper noun)
Vocative, feminine, singular of śāmbhavī
śāmbhavī - relating to Śambhu (Shiva), Śāmbhavī (name of a goddess or specific initiation)