महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-14, verse-34
धूम्रपीतारुणश्वेतरक्तैः पञ्चभिराननैः ।
युक्तं त्रिनयनं बिभ्रज्जटाजूटधरं विभुम् ॥३४॥
युक्तं त्रिनयनं बिभ्रज्जटाजूटधरं विभुम् ॥३४॥
34. dhūmrapītāruṇaśvetaraktaiḥ pañcabhirānanaiḥ ,
yuktaṁ trinayanaṁ bibhrajjaṭājūṭadharaṁ vibhum.
yuktaṁ trinayanaṁ bibhrajjaṭājūṭadharaṁ vibhum.
34.
dhūmrapītāruṇaśvetaraktaiḥ pañcabhirānanaiḥ
yuktaṃ trinayanaṃ bibhrajjaṭājūṭadharaṃ vibhum
yuktaṃ trinayanaṃ bibhrajjaṭājūṭadharaṃ vibhum
34.
vibhum dhūmrapītāruṇaśvetaraktaiḥ pañcabhir
ānanaiḥ yuktaṃ trinayanaṃ jaṭājūṭadharaṃ bibhram
ānanaiḥ yuktaṃ trinayanaṃ jaṭājūṭadharaṃ bibhram
34. (He should meditate upon the lord) who possesses five faces that are smoky, yellow, tawny, white, and red, who has three eyes, who bears a knotted mass of hair, and who is all-pervading,
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- धूम्रपीतारुणश्वेतरक्तैः (dhūmrapītāruṇaśvetaraktaiḥ) - by the smoky, yellow, tawny, white, and red ones
- पञ्चभिः (pañcabhiḥ) - by the five
- आननैः (ānanaiḥ) - by faces
- युक्तम् (yuktam) - endowed with, united with
- त्रिनयनम् (trinayanam) - having three eyes
- बिभ्रत् (bibhrat) - bearing, wearing
- जटाजूटधरम् (jaṭājūṭadharam) - wearing a matted mass of hair
- विभुम् (vibhum) - to the all-pervading lord, to the mighty one
Words meanings and morphology
धूम्रपीतारुणश्वेतरक्तैः (dhūmrapītāruṇaśvetaraktaiḥ) - by the smoky, yellow, tawny, white, and red ones
(adjective)
Instrumental, masculine, plural of dhūmrapītāruṇaśvetarakta
dhūmrapītāruṇaśvetarakta - smoky, yellow, tawny, white, and red
A karmadhāraya compound of dhūmra, pīta, aruṇa, śveta, and rakta
Compound type : karmadhāraya (dhūmra+pīta+aruṇa+śveta+rakta)
- dhūmra – smoky, grey
adjective (masculine) - pīta – yellow
adjective (masculine) - aruṇa – reddish-brown, tawny
adjective (masculine) - śveta – white
adjective (masculine) - rakta – red
adjective (masculine)
पञ्चभिः (pañcabhiḥ) - by the five
(adjective)
Instrumental, masculine, plural of pañcan
pañcan - five
आननैः (ānanaiḥ) - by faces
(noun)
Instrumental, neuter, plural of ānana
ānana - face, mouth
युक्तम् (yuktam) - endowed with, united with
(adjective)
Accusative, masculine, singular of yukta
yukta - joined, endowed with, equipped with
Past Passive Participle
From the root yuj
Root: yuj (class 7)
त्रिनयनम् (trinayanam) - having three eyes
(adjective)
Accusative, masculine, singular of trinayana
trinayana - three-eyed
A bahuvrīhi compound of tri and nayana
Compound type : bahuvrihi (tri+nayana)
- tri – three
adjective (masculine) - nayana – eye
noun (neuter)
बिभ्रत् (bibhrat) - bearing, wearing
(adjective)
Accusative, masculine, singular of bibhrat
bibhrat - bearing, wearing, holding
Present Active Participle
From the root bhṛ
Root: bhṛ (class 3)
जटाजूटधरम् (jaṭājūṭadharam) - wearing a matted mass of hair
(adjective)
Accusative, masculine, singular of jaṭājūṭadhara
jaṭājūṭadhara - wearing a matted lock of hair
A bahuvrīhi compound of jaṭājūṭa and dhara
Compound type : bahuvrihi (jaṭājūṭa+dhara)
- jaṭājūṭa – matted lock of hair
noun (masculine)
A tatpurusha compound of jaṭā and jūṭa - dhara – bearing, wearing
adjective (masculine)
From the root dhṛ
Root: dhṛ (class 1)
विभुम् (vibhum) - to the all-pervading lord, to the mighty one
(adjective)
Accusative, masculine, singular of vibhu
vibhu - all-pervading, lord, sovereign
Root: bhū (class 1)