कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-2, verse-104
तद्व्याधिवर्द्धनापथ्यं कुर्वन्ति हि कुभेषजम् ।
तथैव जन्ममरणकृतं सांसारिकीं क्रियाम् ॥१०४॥
तथैव जन्ममरणकृतं सांसारिकीं क्रियाम् ॥१०४॥
104. tadvyādhivarddhanāpathyaṁ kurvanti hi kubheṣajam ,
tathaiva janmamaraṇakṛtaṁ sāṁsārikīṁ kriyām.
tathaiva janmamaraṇakṛtaṁ sāṁsārikīṁ kriyām.
104.
tat vyādhivardhanāpathyam kurvanti hi kubheṣajam
tathā eva janmamaraṇakṛtām sāṃsārikīm kriyām
tathā eva janmamaraṇakṛtām sāṃsārikīm kriyām
104.
(yathā te) vyādhivardhanam apathyam kubheṣajam hi kurvanti
tathā eva (mānavāḥ) janmamaraṇakṛtām sāṃsārikīm kriyām
tathā eva (mānavāḥ) janmamaraṇakṛtām sāṃsārikīm kriyām
104. (and instead) consume harmful bad medicine that worsens their affliction, so also (ignorant people continually practice) worldly rites that cause repeated birth and death,
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तत् (tat) - therefore, instead, so
- व्याधिवर्धनापथ्यम् (vyādhivardhanāpathyam) - unwholesome medicine that increases disease
- कुर्वन्ति (kurvanti) - they take, do, practice
- हि (hi) - indeed
- कुभेषजम् (kubheṣajam) - bad medicine, worthless cure
- तथा (tathā) - so, in the same way
- एव (eva) - even so, indeed
- जन्ममरणकृताम् (janmamaraṇakṛtām) - producing birth and death
- सांसारिकीम् (sāṁsārikīm) - worldly, mundane
- क्रियाम् (kriyām) - ritual, action
Words meanings and morphology
तत् (tat) - therefore, instead, so
(indeclinable)
व्याधिवर्धनापथ्यम् (vyādhivardhanāpathyam) - unwholesome medicine that increases disease
(noun)
Accusative, neuter, singular of vyādhivardhanāpathya
vyādhivardhanāpathya - unwholesome substance increasing disease
Compound type : karmadharaya (vyādhivardhana+apathya)
- vyādhivardhana – increasing illness
adjective - apathya – unwholesome, harmful food/remedy
noun (neuter)
कुर्वन्ति (kurvanti) - they take, do, practice
(verb)
3rd person , plural, active, present (lat) of kṛ
Root: kṛ (class 8)
हि (hi) - indeed
(indeclinable)
कुभेषजम् (kubheṣajam) - bad medicine, worthless cure
(noun)
Accusative, neuter, singular of kubheṣaja
kubheṣaja - bad or ineffective medicine
Compound type : karmadharaya (ku+bheṣaja)
- ku – bad, bad quality
indeclinable - bheṣaja – medicine
noun (neuter)
तथा (tathā) - so, in the same way
(indeclinable)
एव (eva) - even so, indeed
(indeclinable)
जन्ममरणकृताम् (janmamaraṇakṛtām) - producing birth and death
(adjective)
Accusative, feminine, singular of janmamaraṇakṛt
janmamaraṇakṛt - causing birth and death
Compound type : tatpurusha (janmamaraṇa+kṛt)
- janmamaraṇa – birth and death
noun (neuter) - kṛt – causing, making
adjective
सांसारिकीम् (sāṁsārikīm) - worldly, mundane
(adjective)
Accusative, feminine, singular of sāṃsārika
sāṁsārika - pertaining to worldly existence (saṃsāra)
क्रियाम् (kriyām) - ritual, action
(noun)
Accusative, feminine, singular of kriyā
kriyā - action, ritual practice