कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-13, verse-22
कुलद्रव्यादिबीभत्सं गुरुसेवाभिमानिनम् ।
स्त्रीद्विष्टं समयभ्रष्टं गुरुशप्तं कुलेश्वरि ।
इत्यादिदुर्गुणोपेतं गुरुः शिष्यं विवर्जयेत् ॥२२॥
स्त्रीद्विष्टं समयभ्रष्टं गुरुशप्तं कुलेश्वरि ।
इत्यादिदुर्गुणोपेतं गुरुः शिष्यं विवर्जयेत् ॥२२॥
22. kuladravyādibībhatsaṁ gurusevābhimāninam ,
strīdviṣṭaṁ samayabhraṣṭaṁ guruśaptaṁ kuleśvari ,
ityādidurguṇopetaṁ guruḥ śiṣyaṁ vivarjayet.
strīdviṣṭaṁ samayabhraṣṭaṁ guruśaptaṁ kuleśvari ,
ityādidurguṇopetaṁ guruḥ śiṣyaṁ vivarjayet.
22.
kuladravyādibībhatsam gurusevābhimāninam
strīdviṣṭam samayabhraṣṭam
guruśaptam kuleśvari ityādi
durguṇopetam guruḥ śiṣyam vivarjayet
strīdviṣṭam samayabhraṣṭam
guruśaptam kuleśvari ityādi
durguṇopetam guruḥ śiṣyam vivarjayet
22.
kuleśvari kuladravyādibībhatsam
gurusevābhimāninam strīdviṣṭam
samayabhraṣṭam guruśaptam ityādi
durguṇopetam śiṣyam guruḥ vivarjayet
gurusevābhimāninam strīdviṣṭam
samayabhraṣṭam guruśaptam ityādi
durguṇopetam śiṣyam guruḥ vivarjayet
22. O Kuleśvari, a guru should reject a disciple who is abhorrent regarding family, wealth, and so on, proud of his guru's service, hateful of women, fallen from convention, cursed by the guru, and thus endowed with such bad qualities.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- कुलद्रव्यादिबीभत्सम् (kuladravyādibībhatsam) - one whose behavior brings disgrace to their family, wealth, etc. (one who makes family, wealth etc., abhorrent/disgusting (by their actions))
- गुरुसेवाभिमानिनम् (gurusevābhimāninam) - arrogant about serving the guru, or falsely proud of guru-service
- स्त्रीद्विष्टम् (strīdviṣṭam) - hateful of women, misogynistic
- समयभ्रष्टम् (samayabhraṣṭam) - fallen from conventions/agreements/vows, apostate
- गुरुशप्तम् (guruśaptam) - cursed by the guru
- कुलेश्वरि (kuleśvari) - O ruler of the family/lineage (vocative, a name for the goddess)
- इत्यादि (ityādi) - thus, and so on, etc.
- दुर्गुणोपेतम् (durguṇopetam) - endowed with bad qualities
- गुरुः (guruḥ) - guru, teacher
- शिष्यम् (śiṣyam) - disciple
- विवर्जयेत् (vivarjayet) - should reject, should avoid
Words meanings and morphology
कुलद्रव्यादिबीभत्सम् (kuladravyādibībhatsam) - one whose behavior brings disgrace to their family, wealth, etc. (one who makes family, wealth etc., abhorrent/disgusting (by their actions))
(adjective)
Accusative, masculine, singular of kuladravyādibībhatsa
kuladravyādibībhatsa - one who makes family, wealth etc., abhorrent/disgusting (by their actions)
Compound type : tatpuruṣa (kula+dravya+ādi+bībhatsa)
- kula – family, lineage
noun (neuter) - dravya – wealth, substance, thing
noun (neuter) - ādi – etc., and so on
indeclinable - bībhatsa – disgusting, abhorrent, causing disgust
adjective
Root: bībhats (class 1)
गुरुसेवाभिमानिनम् (gurusevābhimāninam) - arrogant about serving the guru, or falsely proud of guru-service
(adjective)
Accusative, masculine, singular of gurusevābhimānin
gurusevābhimānin - arrogant about serving the guru, or falsely proud of guru-service
Compound type : tatpuruṣa (gurusevā+abhimānin)
- gurusevā – service to the guru
noun - abhimānin – arrogant, proud, vain
adjective
Prefix: abhi
Root: man (class 4)
स्त्रीद्विष्टम् (strīdviṣṭam) - hateful of women, misogynistic
(adjective)
Accusative, masculine, singular of strīdviṣṭa
strīdviṣṭa - hateful of women, misogynistic
Compound type : tatpuruṣa (strī+dviṣṭa)
- strī – woman
noun (feminine) - dviṣṭa – hated, hostile
adjective
Past Passive Participle
Root: dviṣ (class 2)
समयभ्रष्टम् (samayabhraṣṭam) - fallen from conventions/agreements/vows, apostate
(adjective)
Accusative, masculine, singular of samayabhraṣṭa
samayabhraṣṭa - fallen from conventions/agreements/vows, apostate
Compound type : tatpuruṣa (samaya+bhraṣṭa)
- samaya – convention, agreement, vow, commitment
noun (masculine) - bhraṣṭa – fallen, deviated, corrupted
adjective
Past Passive Participle
Root: bhraś (class 1)
गुरुशप्तम् (guruśaptam) - cursed by the guru
(adjective)
Accusative, masculine, singular of guruśapta
guruśapta - cursed by the guru
Compound type : tatpuruṣa (guru+śapta)
- guru – teacher, revered teacher
noun (masculine) - śapta – cursed, sworn
adjective
Past Passive Participle
Root: śap (class 1)
कुलेश्वरि (kuleśvari) - O ruler of the family/lineage (vocative, a name for the goddess)
(proper noun)
Vocative, feminine, singular of kuleśvarī
kuleśvarī - ruler of the family/lineage, a name for the goddess
Compound type : tatpuruṣa (kula+īśvarī)
- kula – family, lineage
noun (neuter) - īśvarī – goddess, female ruler
noun (feminine)
इत्यादि (ityādi) - thus, and so on, etc.
(indeclinable)
दुर्गुणोपेतम् (durguṇopetam) - endowed with bad qualities
(adjective)
Accusative, masculine, singular of durguṇopeta
durguṇopeta - endowed with bad qualities
Compound type : tatpuruṣa (durguṇa+upeta)
- durguṇa – bad quality, vice
noun - upeta – endowed with, possessing
adjective
Past Passive Participle
Prefix: upa
Root: i (class 2)
गुरुः (guruḥ) - guru, teacher
(noun)
Nominative, masculine, singular of guru
guru - teacher, revered teacher
शिष्यम् (śiṣyam) - disciple
(noun)
Accusative, masculine, singular of śiṣya
śiṣya - disciple, student
विवर्जयेत् (vivarjayet) - should reject, should avoid
(verb)
3rd person , active, optative (vidhi-liṅ) of vivarjayet
Prefix: vi
Root: vṛj (class 10)