ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-9, verse-35
सानन्दमुद्यल्लोलाक्षीं मेखलाढ्यनितम्बिनीम् ।
अन्नदानरतां नित्यां भूमिश्रीभ्यामलंकृताम् ॥३५॥
अन्नदानरतां नित्यां भूमिश्रीभ्यामलंकृताम् ॥३५॥
35. sānandamudyallolākṣīṁ mekhalāḍhyanitambinīm ,
annadānaratāṁ nityāṁ bhūmiśrībhyāmalaṁkṛtām.
annadānaratāṁ nityāṁ bhūmiśrībhyāmalaṁkṛtām.
35.
sānandamadudyallolākṣīmekhalāḍhyanitambinīm
annadānaratām nityām bhūmiśrībhyāmalankṛtām
annadānaratām nityām bhūmiśrībhyāmalankṛtām
35.
sānandam udyat-lolākṣīm mekhalāḍhya-nitambinīm
annadāna-ratām nityām bhūmi-śrībhyām alaṅkṛtām
annadāna-ratām nityām bhūmi-śrībhyām alaṅkṛtām
35. (and) who is joyful, with rolling eyes, endowed with hips wearing a girdle, ever devoted to the giving of food, and adorned with bhūmi and śrī,
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- सानन्दम् (sānandam) - joyfully, with joy
- उद्यल्लोलाक्षीम् (udyallolākṣīm) - with rolling/quivering eyes
- मेखलाढ्यनितम्बिनीम् (mekhalāḍhyanitambinīm) - whose hips are adorned with a girdle
- अन्नदानरताम् (annadānaratām) - devoted to giving food/charity of food
- नित्याम् (nityām) - eternal, constant, always
- भूमिश्रीभ्याम् (bhūmiśrībhyām) - by or with bhūmi and śrī
- अलङ्कृताम् (alaṅkṛtām) - adorned, decorated
Words meanings and morphology
सानन्दम् (sānandam) - joyfully, with joy
(adjective)
Accusative, neuter, singular of sānanda
sānanda - joyful, with joy
Compound type : bahuvrihi (sa+ānanda)
- sa – with
indeclinable - ānanda – joy, bliss
noun (masculine)
उद्यल्लोलाक्षीम् (udyallolākṣīm) - with rolling/quivering eyes
(adjective)
Accusative, feminine, singular of udyallolākṣī
udyallolākṣī - having quivering/rolling eyes
Compound type : bahuvrihi (udyat+lolākṣī)
- udyat – rising, moving, quivering
adjective (feminine)
Present active participle
Prefix: ud
Root: i (class 2) - lolākṣī – rolling-eyed woman
noun (feminine)
मेखलाढ्यनितम्बिनीम् (mekhalāḍhyanitambinīm) - whose hips are adorned with a girdle
(adjective)
Accusative, feminine, singular of mekhalāḍhyanitambinī
mekhalāḍhyanitambinī - having hips adorned with a girdle
Compound type : bahuvrihi (mekhalāḍhya+nitambinī)
- mekhalāḍhya – rich in or adorned with a girdle/girdles
adjective (masculine) - nitambinī – woman with beautiful hips
noun (feminine)
अन्नदानरताम् (annadānaratām) - devoted to giving food/charity of food
(adjective)
Accusative, feminine, singular of annadānaratā
annadānaratā - devoted to giving food
Compound type : tatpurusha (annadāna+ratā)
- annadāna – giving of food
noun (neuter) - ratā – devoted to, engaged in
adjective (feminine)
Past Passive Participle
Root: ram (class 1)
नित्याम् (nityām) - eternal, constant, always
(adjective)
Accusative, feminine, singular of nitya
nitya - eternal, constant
भूमिश्रीभ्याम् (bhūmiśrībhyām) - by or with bhūmi and śrī
(noun)
Instrumental, feminine, dual of bhūmiśrī
bhūmiśrī - bhūmi and śrī
Compound type : dvandva (bhūmi+śrī)
- bhūmi – earth, ground
noun (feminine) - śrī – prosperity, radiance, majesty
noun (feminine)
अलङ्कृताम् (alaṅkṛtām) - adorned, decorated
(adjective)
Accusative, feminine, singular of alaṅkṛta
alaṅkṛta - adorned, decorated
Past Passive Participle
Compound type : tatpurusha (alam+kṛta)
- alam – enough, ornament
indeclinable - kṛta – made, done
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Root: kṛ (class 8)