ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-4, verse-7
पेटिकां व्यजनद्वन्द्वं नवरत्नाभिभूषितम् ।
नीलकण्ठस्य पिच्छैस्तु तथोशीरविराजितम् ॥७॥
नीलकण्ठस्य पिच्छैस्तु तथोशीरविराजितम् ॥७॥
7. peṭikāṁ vyajanadvandvaṁ navaratnābhibhūṣitam ,
nīlakaṇṭhasya picchaistu tathośīravirājitam.
nīlakaṇṭhasya picchaistu tathośīravirājitam.
7.
peṭikāṃ vajanadvandvaṃ navaratnābhibhūṣitam
nīlakaṇṭhasya picchaistu tathośīravirājitam
nīlakaṇṭhasya picchaistu tathośīravirājitam
7.
navaratnābhibhūṣitaṃ peṭikāṃ vyajanadvandvaṃ ca
nīlakaṇṭhasya picchais tu tathā uśīravirājitam
nīlakaṇṭhasya picchais tu tathā uśīravirājitam
7. a casket adorned with nine gems, a pair of fans embellished with peacock feathers and also fragrant roots (uśīra).
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- पेटिकाम् (peṭikām) - small box, basket, casket
- व्यजनद्वन्द्वम् (vyajanadvandvam) - a pair of fans
- नवरत्नाभिभूषितम् (navaratnābhibhūṣitam) - adorned with nine gems
- नीलकण्ठस्य (nīlakaṇṭhasya) - of the peacock (of the peacock / of Śiva (here peacock due to 'picchaiḥ'))
- पिच्छैः (picchaiḥ) - by feathers, by tail feathers
- तु (tu) - but, and, moreover
- उशीरविराजितम् (uśīravirājitam) - decorated with uśīra (fragrant root)
Words meanings and morphology
पेटिकाम् (peṭikām) - small box, basket, casket
(noun)
Accusative, feminine, singular of peṭikā
peṭikā - small box, basket, casket
व्यजनद्वन्द्वम् (vyajanadvandvam) - a pair of fans
(noun)
Accusative, neuter, singular of vyajanadvandva
vyajanadvandva - a pair of fans
tatpurusha compound
Compound type : tatpurusha (vyajana+dvandva)
- vyajana – fan
noun (neuter) - dvandva – pair, couple
noun (neuter)
नवरत्नाभिभूषितम् (navaratnābhibhūṣitam) - adorned with nine gems
(adjective)
Accusative, neuter, singular of navaratnābhibhūṣita
navaratnābhibhūṣita - adorned with nine gems
Past Passive Participle
tatpurusha compound with upasarga abhi
Compound type : tatpurusha (navaratna+bhibhūṣita)
- navaratna – nine gems
noun (neuter)
karmadhāraya compound - abhibhūṣita – adorned, decorated
adjective (masculine)
Past Passive Participle
from bhūṣ with abhi
Prefix: abhi
Root: bhūṣ (class 10)
नीलकण्ठस्य (nīlakaṇṭhasya) - of the peacock (of the peacock / of Śiva (here peacock due to 'picchaiḥ'))
(noun)
Genitive, masculine, singular of nīlakaṇṭha
nīlakaṇṭha - peacock (blue-necked), Śiva
bahuvrihi compound
Compound type : bahuvrihi (nīla+kaṇṭha)
- nīla – blue, dark blue
adjective (masculine) - kaṇṭha – neck, throat
noun (masculine)
पिच्छैः (picchaiḥ) - by feathers, by tail feathers
(noun)
Instrumental, neuter, plural of piccha
piccha - feather, tail-feather (especially of a peacock)
तु (tu) - but, and, moreover
(indeclinable)
उशीरविराजितम् (uśīravirājitam) - decorated with uśīra (fragrant root)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of uśīravirājita
uśīravirājita - decorated with uśīra root
Past Passive Participle
tatpurusha compound
Compound type : tatpurusha (uśīra+virājita)
- uśīra – fragrant root of grass (Andropogon muricatus)
noun (neuter) - virājita – adorned, illuminated, shone
adjective (masculine)
Past Passive Participle
from rāj with vi
Prefix: vi
Root: rāj (class 1)