ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-17, verse-45
मातृकां विलिखेच्चक्रबाह्यतः सकलां प्रिये ।
भूर्जपत्रे स्वर्णपत्रे रौप्यपत्रेऽथ ताम्रजे ॥४५॥
भूर्जपत्रे स्वर्णपत्रे रौप्यपत्रेऽथ ताम्रजे ॥४५॥
45. mātṛkāṁ vilikheccakrabāhyataḥ sakalāṁ priye ,
bhūrjapatre svarṇapatre raupyapatre'tha tāmraje.
bhūrjapatre svarṇapatre raupyapatre'tha tāmraje.
45.
mātṛkām vilikhet cakra-bāhyataḥ sakalām priye
bhūrja-patre suvarṇa-patre raupya-patre atha tāmraje
bhūrja-patre suvarṇa-patre raupya-patre atha tāmraje
45.
priye mātṛkām sakalām cakra-bāhyataḥ bhūrja-patre
suvarṇa-patre raupya-patre atha tāmraje vilikhet
suvarṇa-patre raupya-patre atha tāmraje vilikhet
45. O dear one, one should write out the entire mātṛkā alphabet on the outside of the diagram, upon birch bark, gold leaf, silver leaf, or else upon copper.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मातृकाम् (mātṛkām) - the mātṛkā (alphabet/matrix)
- विलिखेत् (vilikhet) - should write, should inscribe
- चक्र-बाह्यतः (cakra-bāhyataḥ) - from the outside of the diagram, externally to the cakra
- सकलाम् (sakalām) - all, entire, complete
- प्रिये (priye) - O dear one
- भूर्ज-पत्रे (bhūrja-patre) - on a birch leaf / birch bark
- सुवर्ण-पत्रे (suvarṇa-patre) - on a gold leaf
- रौप्य-पत्रे (raupya-patre) - on a silver leaf
- अथ (atha) - moreover, or, then
- ताम्रजे (tāmraje) - on a copper plate
Words meanings and morphology
मातृकाम् (mātṛkām) - the mātṛkā (alphabet/matrix)
(noun)
Accusative, feminine, singular of mātṛkā
mātṛkā - mātṛkā, set of mystic letters, mother
From mātṛ
Root: mātṛ
विलिखेत् (vilikhet) - should write, should inscribe
(verb)
3rd person , singular, active, potential (liṅ) of vilikh
vi + likh
Prefix: vi
Root: likh (class 6)
चक्र-बाह्यतः (cakra-bāhyataḥ) - from the outside of the diagram, externally to the cakra
(adverb)
Compound type : tatpurusha (cakra+bāhya)
- cakra – wheel, diagram, yantra
noun (neuter) - bāhya – external, outside
adjective (neuter)
सकलाम् (sakalām) - all, entire, complete
(adjective)
Accusative, feminine, singular of sakala
sakala - complete, whole, all
sa + kala
Compound type : bahuvrihi (sa+kala)
- sa – with
indeclinable - kala – part, digit
noun (neuter)
प्रिये (priye) - O dear one
(noun)
Vocative, feminine, singular of priyā
priyā - beloved, dear woman
Root: prī (class 9)
भूर्ज-पत्रे (bhūrja-patre) - on a birch leaf / birch bark
(noun)
Locative, neuter, singular of bhūrja-patra
bhūrja-patra - birch bark
bhūrja + patra
Compound type : tatpurusha (bhūrja+patra)
- bhūrja – birch tree
noun (masculine) - patra – leaf, sheet
noun (neuter)
सुवर्ण-पत्रे (suvarṇa-patre) - on a gold leaf
(noun)
Locative, neuter, singular of suvarṇa-patra
suvarṇa-patra - gold leaf or sheet
suvarṇa + patra
Compound type : tatpurusha (suvarṇa+patra)
- suvarṇa – gold
noun (neuter) - patra – leaf, sheet
noun (neuter)
रौप्य-पत्रे (raupya-patre) - on a silver leaf
(noun)
Locative, neuter, singular of raupya-patra
raupya-patra - silver leaf or sheet
raupya + patra
Compound type : tatpurusha (raupya+patra)
- raupya – silver
noun (neuter) - patra – leaf, sheet
noun (neuter)
अथ (atha) - moreover, or, then
(indeclinable)
ताम्रजे (tāmraje) - on a copper plate
(adjective)
Locative, neuter, singular of tāmraja
tāmraja - made of copper
tāmra + ja
Compound type : tatpurusha (tāmra+ja)
- tāmra – copper
noun (neuter) - ja – born of, produced from
adjective (masculine)
Root: jan (class 4)