ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-16, verse-54
मुनिसंख्यास्तु गुरवः पराख्या दिव्यरूपिणः ।
भोगक्लिन्नस्तु समयो वेदाख्यः सहजस्तथा ॥५४॥
भोगक्लिन्नस्तु समयो वेदाख्यः सहजस्तथा ॥५४॥
54. munisaṁkhyāstu guravaḥ parākhyā divyarūpiṇaḥ ,
bhogaklinnastu samayo vedākhyaḥ sahajastathā.
bhogaklinnastu samayo vedākhyaḥ sahajastathā.
54.
munisaṃkhyāḥ tu guravaḥ parākhyāḥ divyarūpiṇaḥ
bhogaklinnaḥ tu samayaḥ vedākhyaḥ sahajaḥ tathā
bhogaklinnaḥ tu samayaḥ vedākhyaḥ sahajaḥ tathā
54.
tu munisaṃkhyāḥ guravaḥ parākhyāḥ divyarūpiṇaḥ,
bhogaklinnaḥ tu samayaḥ vedākhyaḥ sahajaḥ tathā
bhogaklinnaḥ tu samayaḥ vedākhyaḥ sahajaḥ tathā
54. The gurus corresponding to the number of munis are known as parā and possess divine forms, while bhogaklinna is the samaya (tradition), as well as the vedākhya and sahaja.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मुनिसंख्याः (munisaṁkhyāḥ) - amounting to the number of munis (sages)
- तु (tu) - indeed, but, and
- गुरवः (guravaḥ) - teachers, gurus
- पराख्याः (parākhyāḥ) - known as parā
- दिव्यरूपिणः (divyarūpiṇaḥ) - possessing divine forms
- भोगक्लिन्नः (bhogaklinnaḥ) - Bhogaklinna (name of a group/samaya)
- तु (tu) - indeed, but
- समयः (samayaḥ) - traditional rule, convention, samaya
- वेदाख्यः (vedākhyaḥ) - known as veda
- सहजः (sahajaḥ) - natural, innate, sahaja
- तथा (tathā) - thus, likewise
Words meanings and morphology
मुनिसंख्याः (munisaṁkhyāḥ) - amounting to the number of munis (sages)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of munisaṃkhya
munisaṁkhya - having the number of munis
Compound type : bahuvrihi (muni+saṃkhyā)
- muni – sage, seer
noun (masculine) - saṃkhyā – number, count
noun (feminine)
तु (tu) - indeed, but, and
(indeclinable)
गुरवः (guravaḥ) - teachers, gurus
(noun)
Nominative, masculine, plural of guru
guru - teacher, spiritual preceptor
पराख्याः (parākhyāḥ) - known as parā
(adjective)
Nominative, masculine, plural of parākhya
parākhya - called parā
Compound type : bahuvrihi (parā+ākhyā)
- parā – supreme
adjective (feminine) - ākhyā – name, appellation
noun (feminine)
दिव्यरूपिणः (divyarūpiṇaḥ) - possessing divine forms
(adjective)
Nominative, masculine, plural of divyarūpin
divyarūpin - having a divine form
Compound type : bahuvrihi (divya+rūpa)
- divya – divine, heavenly
adjective (neuter) - rūpa – form, shape, image
noun (neuter)
भोगक्लिन्नः (bhogaklinnaḥ) - Bhogaklinna (name of a group/samaya)
(proper noun)
Nominative, masculine, singular of bhogaklinna
bhogaklinna - moistened or absorbed in enjoyment
Past Passive Participle
Compound type : tatpurusha (bhoga+klinna)
- bhoga – enjoyment, pleasure
noun (masculine) - klinna – wet, moistened
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Root: klid (class 4)
तु (tu) - indeed, but
(indeclinable)
समयः (samayaḥ) - traditional rule, convention, samaya
(noun)
Nominative, masculine, singular of samaya
samaya - agreement, rule, time, traditional system
Prefix: sam
Root: i (class 2)
वेदाख्यः (vedākhyaḥ) - known as veda
(adjective)
Nominative, masculine, singular of vedākhya
vedākhya - called veda
Compound type : bahuvrihi (veda+ākhyā)
- veda – knowledge, Veda
noun (masculine) - ākhyā – name, appellation
noun (feminine)
सहजः (sahajaḥ) - natural, innate, sahaja
(adjective)
Nominative, masculine, singular of sahaja
sahaja - born together, natural, innate
Compound type : tatpurusha (saha+ja)
- saha – with, together
indeclinable - ja – born, produced
adjective (masculine)
Root: jan (class 3)
तथा (tathā) - thus, likewise
(indeclinable)