ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-16, verse-187
कामेश्वर्या मोहनाख्यां पूजयेच्चापदेवताम् ।
द्वितीयं भुवनेशानीपाशयुग्मं वशंकरम् ॥१८७॥
द्वितीयं भुवनेशानीपाशयुग्मं वशंकरम् ॥१८७॥
187. kāmeśvaryā mohanākhyāṁ pūjayeccāpadevatām ,
dvitīyaṁ bhuvaneśānīpāśayugmaṁ vaśaṁkaram.
dvitīyaṁ bhuvaneśānīpāśayugmaṁ vaśaṁkaram.
187.
kāmeśvaryā mohanākhyāṃ pūjayet cāpadevatām
dvitīyaṃ bhuvaneśānīpāśayugmaṃ vaśaṅkaram
dvitīyaṃ bhuvaneśānīpāśayugmaṃ vaśaṅkaram
187.
mohanākhyāṃ cāpadevatām kāmeśvaryāḥ pūjayet
dvitīyaṃ vaśaṅkaraṃ bhuvaneśānīpāśayugmam
dvitīyaṃ vaśaṅkaraṃ bhuvaneśānīpāśayugmam
187. One should worship the bow-deity known as mohanā belonging to Kāmeśvarī. The second pair of nooses of Bhuvaneśānī is captivating.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- कामेश्वर्या (kāmeśvaryā) - of Kāmeśvarī
- मोहनाख्यां (mohanākhyāṁ) - named mohanā
- पूजयेत् (pūjayet) - one should worship
- चापदेवताम् (cāpadevatām) - the bow-deity
- द्वितीयं (dvitīyaṁ) - the second
- भुवनेशानीपाशयुग्मं (bhuvaneśānīpāśayugmaṁ) - the pair of nooses of Bhuvaneśānī
- वशङ्करम् (vaśaṅkaram) - subjugating, captivating
Words meanings and morphology
कामेश्वर्या (kāmeśvaryā) - of Kāmeśvarī
(proper noun)
Genitive, feminine, singular of kāmeśvarī
kāmeśvarī - Kāmeśvarī
मोहनाख्यां (mohanākhyāṁ) - named mohanā
(adjective)
Accusative, feminine, singular of mohanākhya
mohanākhya - named mohanā
Compound of mohanā + ākhya
Compound type : bahuvrihi (mohanā+ākhya)
- mohanā – bewitching, infatuating
noun (feminine)
from muh
Root: muh (class 4) - ākhya – named, called
adjective (feminine)
from ā-khyā
Prefix: ā
Root: khyā (class 2)
पूजयेत् (pūjayet) - one should worship
(verb)
3rd person , singular, active, optative (vidhi-liṅ) of pūj
Root: pūj (class 10)
चापदेवताम् (cāpadevatām) - the bow-deity
(noun)
Accusative, feminine, singular of cāpadevatā
cāpadevatā - bow-deity
Compound of cāpa + devatā
Compound type : tatpurusha (cāpa+devatā)
- cāpa – bow
noun (neuter) - devatā – deity
noun (feminine)
द्वितीयं (dvitīyaṁ) - the second
(adjective)
Accusative, neuter, singular of dvitīya
dvitīya - second
भुवनेशानीपाशयुग्मं (bhuvaneśānīpāśayugmaṁ) - the pair of nooses of Bhuvaneśānī
(noun)
Accusative, neuter, singular of bhuvaneśānīpāśayugma
bhuvaneśānīpāśayugma - pair of nooses of Bhuvaneśānī
Compound of bhuvaneśānī + pāśa + yugma
Compound type : tatpurusha (bhuvaneśānī+pāśa+yugma)
- bhuvaneśānī – Bhuvaneśānī
proper noun (feminine) - pāśa – noose
noun (masculine) - yugma – pair, couple
noun (neuter)
वशङ्करम् (vaśaṅkaram) - subjugating, captivating
(adjective)
Accusative, neuter, singular of vaśaṅkara
vaśaṅkara - subjugating, captivating
Compound of vaśa + ṅkara
Compound type : upapada (vaśa+kara)
- vaśa – control, will, power
noun (masculine) - kara – making, causing
adjective (masculine)
Root: kṛ (class 8)