महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-9, verse-209
ततो दुर्गा महालक्ष्मीः सुन्दरी भुवनेश्वरी ।
इन्द्रादिदशदिक्पाला भास्करादिनवग्रहाः ॥२०९॥
इन्द्रादिदशदिक्पाला भास्करादिनवग्रहाः ॥२०९॥
209. tato durgā mahālakṣmīḥ sundarī bhuvaneśvarī ,
indrādidaśadikpālā bhāskarādinavagrahāḥ.
indrādidaśadikpālā bhāskarādinavagrahāḥ.
209.
tataḥ durgā mahālakṣmīḥ sundarī bhuvaneśvarī
indrādi-daśa-dik-pālāḥ bhāskarādi-nava-grahāḥ
indrādi-daśa-dik-pālāḥ bhāskarādi-nava-grahāḥ
209.
tataḥ durgā mahālakṣmīḥ sundarī bhuvaneśvarī
indrādi-daśa-dik-pālāḥ bhāskarādi-nava-grahāḥ (ca)
indrādi-daśa-dik-pālāḥ bhāskarādi-nava-grahāḥ (ca)
209. Then (there are) Durgā, Mahālakṣmī, Sundarī, Bhuvaneśvarī, the ten guardians of the directions beginning with Indra, and the nine planets beginning with the sun.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- ततः (tataḥ) - then next in the ritual sequence (then, from there, thereupon)
- दुर्गा (durgā) - Goddess Durgā (Durgā (goddess))
- महालक्ष्मीः (mahālakṣmīḥ) - Goddess Mahālakṣmī (Mahālakṣmī)
- सुन्दरी (sundarī) - Goddess Sundarī (Sundarī, Tripurasundarī)
- भुवनेश्वरी (bhuvaneśvarī) - Goddess Bhuvaneśvarī (Bhuvaneśvarī)
- इन्द्रादि-दश-दिक्-पालाः (indrādi-daśa-dik-pālāḥ) - the ten directional guardians headed by Indra (the ten guardians of the directions beginning with Indra)
- भास्करादि-नव-ग्रहाः (bhāskarādi-nava-grahāḥ) - the nine astrological planets headed by Bhāskara (the sun) (the nine planets beginning with the sun)
Words meanings and morphology
ततः (tataḥ) - then next in the ritual sequence (then, from there, thereupon)
(indeclinable)
दुर्गा (durgā) - Goddess Durgā (Durgā (goddess))
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of durgā
durgā - Durgā
महालक्ष्मीः (mahālakṣmīḥ) - Goddess Mahālakṣmī (Mahālakṣmī)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of mahālakṣmī
mahālakṣmī - Mahālakṣmī
karmadhāraya compound of mahat and lakṣmī
Compound type : karmadhāraya (mahant+lakṣmī)
- mahant – great
adjective (masculine) - lakṣmī – Lakṣmī
proper noun (feminine)
सुन्दरी (sundarī) - Goddess Sundarī (Sundarī, Tripurasundarī)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of sundarī
sundarī - Sundarī
भुवनेश्वरी (bhuvaneśvarī) - Goddess Bhuvaneśvarī (Bhuvaneśvarī)
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of bhuvaneśvarī
bhuvaneśvarī - Bhuvaneśvarī
tatpurusha compound of bhuvana and īśvarī
Compound type : tatpurusha (bhuvana+īśvarī)
- bhuvana – world, universe
noun (neuter) - īśvarī – goddess, ruler
noun (feminine)
इन्द्रादि-दश-दिक्-पालाः (indrādi-daśa-dik-pālāḥ) - the ten directional guardians headed by Indra (the ten guardians of the directions beginning with Indra)
(noun)
Nominative, masculine, plural of indrādi-daśa-dik-pāla
indrādi-daśa-dik-pāla - ten guardians of directions beginning with Indra
bahuvrihi or tatpurusha compound
Compound type : tatpurusha (indrādi+daśa-dik-pāla)
- indrādi – beginning with Indra
adjective (masculine)
tatpurusha - daśa-dik-pāla – ten guardians of the directions
noun (masculine)
tatpurusha
भास्करादि-नव-ग्रहाः (bhāskarādi-nava-grahāḥ) - the nine astrological planets headed by Bhāskara (the sun) (the nine planets beginning with the sun)
(noun)
Nominative, masculine, plural of bhāskarādi-nava-graha
bhāskarādi-nava-graha - nine planets beginning with Bhāskara
tatpurusha compound
Compound type : tatpurusha (bhāskarādi+nava-graha)
- bhāskarādi – beginning with Bhāskara
adjective (masculine)
tatpurusha - nava-graha – nine planets
noun (masculine)
karmadhāraya/dvigu