महानिर्वाण-तन्त्रम्
mahānirvāṇa-tantram
-
chapter-9, verse-194
मौञ्जीं कुशमयीं वापि त्रिवृतां ग्रन्थिसंयुताम् ।
तूष्णीं च मेखलां दद्यात् काषायाम्बरधारिणे ॥१९४॥
तूष्णीं च मेखलां दद्यात् काषायाम्बरधारिणे ॥१९४॥
194. mauñjīṁ kuśamayīṁ vāpi trivṛtāṁ granthisaṁyutām ,
tūṣṇīṁ ca mekhalāṁ dadyāt kāṣāyāmbaradhāriṇe.
tūṣṇīṁ ca mekhalāṁ dadyāt kāṣāyāmbaradhāriṇe.
194.
mauñjīṃ kuśamayīṃ vā api trivṛtāṃ granthisaṃyutām
tuṣṇīṃ ca mekhalāṃ dadyāt kāṣāyāmbaradhāriṇe
tuṣṇīṃ ca mekhalāṃ dadyāt kāṣāyāmbaradhāriṇe
194.
kāṣāyāmbaradhāriṇe tuṣṇīṃ ca mauñjīṃ kuśamayīṃ
vā api trivṛtāṃ granthisaṃyutām mekhalāṃ dadyāt
vā api trivṛtāṃ granthisaṃyutām mekhalāṃ dadyāt
194. To the boy who is wearing saffron garments, one should silently give a girdle made of muñja grass or kuśa grass, threefold and furnished with knots.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- मौञ्जीं (mauñjīṁ) - made of muñja grass, girdle of muñja grass
- कुशमयीं (kuśamayīṁ) - made of kuśa grass
- वा (vā) - or
- अपि (api) - also, even, or
- त्रिवृताम् (trivṛtām) - threefold, triple
- ग्रन्थिसंयुताम् (granthisaṁyutām) - furnished with knots, connected with knots
- तुष्णीम् (tuṣṇīm) - silently, quietly
- च (ca) - and
- मेखलाम् (mekhalām) - girdle, waist-band
- दद्यात् (dadyāt) - one should give
- काषायाम्बरधारिणे (kāṣāyāmbaradhāriṇe) - to one wearing saffron garments
Words meanings and morphology
मौञ्जीं (mauñjīṁ) - made of muñja grass, girdle of muñja grass
(noun)
Accusative, feminine, singular of mauñjī
mauñjī - made of muñja grass, girdle of muñja grass
Derived from muñja with a taddhita suffix denoting made of
कुशमयीं (kuśamayīṁ) - made of kuśa grass
(adjective)
Accusative, feminine, singular of kuśamaya
kuśamaya - made of kuśa grass
From kuśa with the matup-like suffix maya
वा (vā) - or
(indeclinable)
अपि (api) - also, even, or
(indeclinable)
त्रिवृताम् (trivṛtām) - threefold, triple
(adjective)
Accusative, feminine, singular of trivṛt
trivṛt - threefold, triple
Compound of tri and vṛt
Compound type : karmadhāraya (tri+vṛt)
- tri – three
adjective (masculine) - vṛt – turning, involving
adjective
Root: vṛt (class 1)
ग्रन्थिसंयुताम् (granthisaṁyutām) - furnished with knots, connected with knots
(adjective)
Accusative, feminine, singular of granthisaṃyuta
granthisaṁyuta - furnished with knots
Past Passive Participle
Compound of granthi and saṃyuta
Compound type : tṛtīyā-tatpuruṣa (granthi+saṃyuta)
- granthi – knot, joint
noun (masculine) - saṃyuta – joined, connected
adjective (masculine)
Past Passive Participle
sam + yu
Prefix: sam
Root: yu (class 6)
तुष्णीम् (tuṣṇīm) - silently, quietly
(indeclinable)
Root: tuṣ (class 4)
च (ca) - and
(indeclinable)
मेखलाम् (mekhalām) - girdle, waist-band
(noun)
Accusative, feminine, singular of mekhalā
mekhalā - girdle, belt
दद्यात् (dadyāt) - one should give
(verb)
3rd person , singular, active, optative (liṅ) of dā
Root: dā (class 3)
काषायाम्बरधारिणे (kāṣāyāmbaradhāriṇe) - to one wearing saffron garments
(adjective)
Dative, masculine, singular of kāṣāyāmbaradhārin
kāṣāyāmbaradhārin - wearing saffron garments
Compound of kāṣāya, ambara, and dhārin
Compound type : bahuvrīhi (kāṣāyāmbara+dhārin)
- kāṣāyāmbara – saffron garment
noun (neuter)
Compound of kāṣāya and ambara - dhārin – wearing, holding
adjective (masculine)
From dhṛ
Root: dhṛ (class 1)