कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-4, verse-92
अङ्गुष्ठगुल्फजंघासु जानूरुकटिपार्श्वके ।
स्तनकक्ष करस्कन्धकर्णमूर्द्धस्वपि क्रमात् ॥९२॥
स्तनकक्ष करस्कन्धकर्णमूर्द्धस्वपि क्रमात् ॥९२॥
92. aṅguṣṭhagulphajaṁghāsu jānūrukaṭipārśvake ,
stanakakṣa karaskandhakarṇamūrddhasvapi kramāt.
stanakakṣa karaskandhakarṇamūrddhasvapi kramāt.
92.
aṅguṣṭhagulphajaṅghāsu jānūrukaṭipārśvake
stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu api kramāt
stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu api kramāt
92.
kramāt aṅguṣṭhagulphajaṅghāsu jānūrukaṭipārśvake
stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu api
stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu api
92. In due order, (one should place the mantra) on the thumbs, ankles and calves, the knees, thighs, waist and sides, and also the breasts, armpits, hands, shoulders, ears and head,
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अङ्गुष्ठगुल्फजङ्घासु (aṅguṣṭhagulphajaṅghāsu) - on the thumbs, ankles and calves
- जानूरुकटिपार्श्वके (jānūrukaṭipārśvake) - on the knee, thigh, waist and side/flank
- स्तनकक्षकरस्कन्धकर्णमूर्धसु (stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu) - on the breasts, armpits, hands, shoulders, ears and head
- अपि (api) - also, even, too
- क्रमात् (kramāt) - in order, in sequence, respectively
Words meanings and morphology
अङ्गुष्ठगुल्फजङ्घासु (aṅguṣṭhagulphajaṅghāsu) - on the thumbs, ankles and calves
(noun)
Locative, feminine, plural of aṅguṣṭhagulphajaṅghā
aṅguṣṭhagulphajaṅghā - thumb, ankle and calf (together)
Compound type : dvandva (aṅguṣṭha+gulpha+jaṅghā)
- aṅguṣṭha – thumb, big toe
noun (masculine) - gulpha – ankle
noun (masculine) - jaṅghā – calf, shin
noun (feminine)
जानूरुकटिपार्श्वके (jānūrukaṭipārśvake) - on the knee, thigh, waist and side/flank
(noun)
Locative, neuter, singular of jānūrukaṭipārśvaka
jānūrukaṭipārśvaka - knee, thigh, waist and flank (together)
Compound type : dvandva (jānu+uru+kaṭi+pārśva)
- jānu – knee
noun (neuter) - uru – thigh
noun (masculine) - kaṭi – waist, hip
noun (feminine) - pārśva – side, flank
noun (neuter)
Note: singular ending though the sense is distributive across the listed body parts; translated by meaning.
स्तनकक्षकरस्कन्धकर्णमूर्धसु (stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhasu) - on the breasts, armpits, hands, shoulders, ears and head
(noun)
Locative, masculine, plural of stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhan
stanakakṣakaraskandhakarṇamūrdhan - breast, armpit, hand, shoulder, ear and head (together)
Compound type : dvandva (stana+kakṣa+kara+skandha+karṇa+mūrdhan)
- stana – breast
noun (masculine) - kakṣa – armpit
noun (masculine) - kara – hand
noun (masculine) - skandha – shoulder
noun (masculine) - karṇa – ear
noun (masculine) - mūrdhan – head, crown
noun (masculine)
Note: the devanagari has a stray space in the middle of this compound (after kakṣa); read as one continuous compound.
अपि (api) - also, even, too
(indeclinable)
क्रमात् (kramāt) - in order, in sequence, respectively
(noun)
Ablative, masculine, singular of krama
krama - order, sequence, succession
Note: used adverbially, 'in due order'