कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-3, verse-30
तमेवान्वेषयेत्तत्र सर्वज्ञं करुणानिधिम् ।
सर्वलक्षणसम्पन्नं ऊर्ध्वाम्नायार्थकोविदम् ।
तस्माद्देवेशि जानीयादूर्ध्वाम्नायं कुलेश्वरि ॥३०॥
सर्वलक्षणसम्पन्नं ऊर्ध्वाम्नायार्थकोविदम् ।
तस्माद्देवेशि जानीयादूर्ध्वाम्नायं कुलेश्वरि ॥३०॥
30. tamevānveṣayettatra sarvajñaṁ karuṇānidhim ,
sarvalakṣaṇasampannaṁ ūrdhvāmnāyārthakovidam ,
tasmāddeveśi jānīyādūrdhvāmnāyaṁ kuleśvari.
sarvalakṣaṇasampannaṁ ūrdhvāmnāyārthakovidam ,
tasmāddeveśi jānīyādūrdhvāmnāyaṁ kuleśvari.
30.
tam eva anveṣayet tatra sarvajñam
karuṇānidhim sarvalakṣaṇasampannam
ūrdhvāmnāyārthakovidam tasmāt deveśi
jānīyāt ūrdhvāmnāyam kuleśvari
karuṇānidhim sarvalakṣaṇasampannam
ūrdhvāmnāyārthakovidam tasmāt deveśi
jānīyāt ūrdhvāmnāyam kuleśvari
30.
tatra tam eva sarvajñam karuṇānidhim
sarvalakṣaṇasampannam
ūrdhvāmnāyārthakovidam anveṣayet tasmāt deveśi
kuleśvari ūrdhvāmnāyam jānīyāt
sarvalakṣaṇasampannam
ūrdhvāmnāyārthakovidam anveṣayet tasmāt deveśi
kuleśvari ūrdhvāmnāyam jānīyāt
30. There, one should seek out just such a person - omniscient, an ocean of compassion, endowed with all the auspicious marks, and learned in the meaning of the ūrdhvāmnāya. Therefore, O Devī, O Kuleśvarī, come to know the ūrdhvāmnāya through him.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- तम् (tam) - him, that one
- एव (eva) - indeed, just
- अन्वेषयेत् (anveṣayet) - one should seek out
- तत्र (tatra) - there, in that regard
- सर्वज्ञम् (sarvajñam) - omniscient, all-knowing
- करुणानिधिम् (karuṇānidhim) - an ocean/treasury of compassion
- सर्वलक्षणसम्पन्नम् (sarvalakṣaṇasampannam) - endowed with all auspicious marks
- ऊर्ध्वाम्नायार्थकोविदम् (ūrdhvāmnāyārthakovidam) - learned/skilled in the meaning of the ūrdhvāmnāya
- तस्मात् (tasmāt) - therefore
- देवेशि (deveśi) - O goddess of the gods
- जानीयात् (jānīyāt) - should know
- ऊर्ध्वाम्नायम् (ūrdhvāmnāyam) - the higher tradition
- कुलेश्वरि (kuleśvari) - O mistress of the kula
Words meanings and morphology
तम् (tam) - him, that one
(pronoun)
Accusative, masculine, singular of tad
tad - that, he
एव (eva) - indeed, just
(indeclinable)
अन्वेषयेत् (anveṣayet) - one should seek out
(verb)
3rd person , singular, active, optative (vidhiliṅ) of anveṣ
causative optative 3rd person singular
Prefix: anu
Root: iṣ (class 6)
तत्र (tatra) - there, in that regard
(indeclinable)
सर्वज्ञम् (sarvajñam) - omniscient, all-knowing
(adjective)
Accusative, masculine, singular of sarvajña
sarvajña - omniscient, all-knowing
Note: agrees with tam
करुणानिधिम् (karuṇānidhim) - an ocean/treasury of compassion
(noun)
Accusative, masculine, singular of karuṇānidhi
karuṇānidhi - treasury/ocean of compassion
Note: in apposition with tam
सर्वलक्षणसम्पन्नम् (sarvalakṣaṇasampannam) - endowed with all auspicious marks
(adjective)
Accusative, masculine, singular of sarvalakṣaṇasampanna
sarvalakṣaṇasampanna - endowed with all (auspicious) marks/qualities
Compound type : tatpurusha (sarva+lakṣaṇa+sampanna)
- sarva – all
adjective - lakṣaṇa – mark, characteristic, auspicious sign
noun (neuter) - sampanna – endowed with, possessed of
adjective
Past Passive Participle
Prefix: sam
Root: pad
Note: agrees with tam
ऊर्ध्वाम्नायार्थकोविदम् (ūrdhvāmnāyārthakovidam) - learned/skilled in the meaning of the ūrdhvāmnāya
(adjective)
Accusative, masculine, singular of ūrdhvāmnāyārthakovida
ūrdhvāmnāyārthakovida - skilled/learned in the meaning of the ūrdhvāmnāya
Compound type : tatpurusha (ūrdhvāmnāya+artha+kovida)
- ūrdhvāmnāya – the higher tradition
proper noun (masculine) - artha – meaning, purpose
noun (masculine) - kovida – skilled, learned, expert
adjective
Note: agrees with tam
तस्मात् (tasmāt) - therefore
(pronoun)
Ablative, masculine, singular of tad
tad - that, therefore (in ablative)
Note: used adverbially, 'therefore'
देवेशि (deveśi) - O goddess of the gods
(proper noun)
Vocative, feminine, singular of deveśī
deveśī - goddess of the gods
जानीयात् (jānīyāt) - should know
(verb)
3rd person , singular, active, optative (vidhiliṅ) of jñā
Root: jñā (class 9)
Note: optative used with 2nd-person vocative address, translated as imperative-like 'come to know'
ऊर्ध्वाम्नायम् (ūrdhvāmnāyam) - the higher tradition
(proper noun)
Accusative, masculine, singular of ūrdhvāmnāya
ūrdhvāmnāya - the higher/upper tradition or transmission
कुलेश्वरि (kuleśvari) - O mistress of the kula
(proper noun)
Vocative, feminine, singular of kuleśvarī
kuleśvarī - mistress/queen of the kula (spiritual family)