कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-1, verse-59
स्वदेहमपि जीवोऽयं त्यक्त्वा याति कुलेश्वरि ।
स्त्रीमातृपितृपुत्रादिसम्बन्धः केन हेतुना ॥५९॥
स्त्रीमातृपितृपुत्रादिसम्बन्धः केन हेतुना ॥५९॥
59. svadehamapi jīvo'yaṁ tyaktvā yāti kuleśvari ,
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā.
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā.
59.
svadeham api jīvaḥ ayam tyaktvā yāti kuleśvari
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā
59.
kuleśvari,
ayam jīvaḥ svadeham api tyaktvā yāti,
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā?
ayam jīvaḥ svadeham api tyaktvā yāti,
strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ kena hetunā?
59. O Kuleśvarī, when this individual soul departs after abandoning even its own body, for what reason does it harbor attachments to wife, mother, father, son, and other relatives?
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- स्वदेहम् (svadeham) - one's own body
- अपि (api) - even
- जीवः (jīvaḥ) - individual soul, living creature
- अयम् (ayam) - this
- त्यक्त्वा (tyaktvā) - having abandoned, having left
- याति (yāti) - goes, departs
- कुलेश्वरि (kuleśvari) - O sovereign goddess of the family/kula
- स्त्रीमातृपितृपुत्रादिसम्बन्धः (strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ) - relationship with wife, mother, father, son, and so on
- केन (kena) - by what, for what
- हेतुना (hetunā) - reason, cause
Words meanings and morphology
स्वदेहम् (svadeham) - one's own body
(noun)
Accusative, masculine, singular of svadeha
svadeha - own body
Compound type : tatpurusha (sva+deha)
- sva – one's own
adjective - deha – body
noun (masculine)
अपि (api) - even
(indeclinable)
जीवः (jīvaḥ) - individual soul, living creature
(noun)
Nominative, masculine, singular of jīva
jīva - individual soul
अयम् (ayam) - this
(pronoun)
Nominative, masculine, singular of idam
idam - this
त्यक्त्वा (tyaktvā) - having abandoned, having left
(indeclinable)
absolutive
Root: tyaj
याति (yāti) - goes, departs
(verb)
3rd person , singular, active, present (laṭ) of yā
Root: yā (class 2)
कुलेश्वरि (kuleśvari) - O sovereign goddess of the family/kula
(proper noun)
Vocative, feminine, singular of kuleśvarī
kuleśvarī - mistress of the lineage/kula
स्त्रीमातृपितृपुत्रादिसम्बन्धः (strīmātṛpitṛputrādisambandhaḥ) - relationship with wife, mother, father, son, and so on
(noun)
Nominative, masculine, singular of strīmātṛpitṛputrādisambandha
strīmātṛpitṛputrādisambandha - connection with wife, mother, father, son, etc.
Compound type : tatpurusha (strīmātṛpitṛputrādi+sambandha)
- strīmātṛpitṛputrādi – wife, mother, father, son, and others
adjective - sambandha – connection, relationship
noun (masculine)
केन (kena) - by what, for what
(pronoun)
Instrumental, masculine, singular of kim
kim - what, who
हेतुना (hetunā) - reason, cause
(noun)
Instrumental, masculine, singular of hetu
hetu - cause, reason