कुलार्णव-तन्त्रम्
kulārṇava-tantram
-
chapter-1, verse-11
प्रतिजन्म प्रपद्यन्ते मानुषा मूढचेतसः ।
सूक्ष्मलिङ्गशरीरन्तदामोक्षादक्षयं प्रिये ॥११॥
सूक्ष्मलिङ्गशरीरन्तदामोक्षादक्षयं प्रिये ॥११॥
11. pratijanma prapadyante mānuṣā mūḍhacetasaḥ ,
sūkṣmaliṅgaśarīrantadāmokṣādakṣayaṁ priye.
sūkṣmaliṅgaśarīrantadāmokṣādakṣayaṁ priye.
11.
pratijanma prapadyante mānuṣāḥ mūḍhacetasaḥ |
sūkṣmaliṅgaśarīram tat āmokṣāt akṣayam priye
sūkṣmaliṅgaśarīram tat āmokṣāt akṣayam priye
11.
he priye,
mūḍhacetasaḥ mānuṣāḥ pratijanma (dehaṃ) prapadyante,
tat sūkṣmaliṅgaśarīram āmokṣāt akṣayam (tiṣṭhati).
mūḍhacetasaḥ mānuṣāḥ pratijanma (dehaṃ) prapadyante,
tat sūkṣmaliṅgaśarīram āmokṣāt akṣayam (tiṣṭhati).
11. In every birth, foolish human beings obtain a new body, O beloved, while their subtle body (sūkṣma-liṅga-śarīra) remains imperishable until liberation.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- प्रतिजन्म (pratijanma) - in every birth
- प्रपद्यन्ते (prapadyante) - they obtain (they obtain, enter into)
- मानुषाः (mānuṣāḥ) - human beings (human beings, men)
- मूढचेतसः (mūḍhacetasaḥ) - foolish (deluded in mind, foolish)
- सूक्ष्मलिङ्गशरीरम् (sūkṣmaliṅgaśarīram) - subtle body (sūkṣma-liṅga-śarīra) (subtle body)
- तत् (tat) - that
- आमोक्षात् (āmokṣāt) - until liberation
- अक्षयम् (akṣayam) - imperishable (imperishable, unyielding)
- प्रिये (priye) - O beloved (O beloved one)
Words meanings and morphology
प्रतिजन्म (pratijanma) - in every birth
(indeclinable)
Compound type : avyayibhava (prati+janman)
- prati – every, per
indeclinable - janman – birth
noun (neuter)
Root: jan (class 4)
प्रपद्यन्ते (prapadyante) - they obtain (they obtain, enter into)
(verb)
3rd person , plural, middle, present (laṭ) of prapad
Prefix: pra
Root: pad (class 4)
मानुषाः (mānuṣāḥ) - human beings (human beings, men)
(noun)
Nominative, masculine, plural of mānuṣa
mānuṣa - human being
मूढचेतसः (mūḍhacetasaḥ) - foolish (deluded in mind, foolish)
(adjective)
Nominative, masculine, plural of mūḍhacetas
mūḍhacetas - deluded in mind
Compound type : bahuvrihi (mūḍha+cetas)
- mūḍha – deluded, foolish
adjective (masculine)
Past Passive Participle
Root: muh (class 4) - cetas – mind
noun (neuter)
Root: cit (class 1)
सूक्ष्मलिङ्गशरीरम् (sūkṣmaliṅgaśarīram) - subtle body (sūkṣma-liṅga-śarīra) (subtle body)
(noun)
Nominative, neuter, singular of sūkṣmaliṅgaśarīra
sūkṣmaliṅgaśarīra - the subtle or subtle-subtle body
Compound type : karmadharaya (sūkṣma+liṅga+śarīra)
- sūkṣma – subtle
adjective (neuter) - liṅga – subtle, mark
noun (neuter) - śarīra – body
noun (neuter)
तत् (tat) - that
(pronoun)
Nominative, neuter, singular of tad
tad - that
आमोक्षात् (āmokṣāt) - until liberation
(noun)
Ablative, masculine, singular of mokṣa
mokṣa - liberation
Prefix: ā
Root: muc (class 6)
Note: With 'ā' prefixing ablative meaning 'until liberation'.
अक्षयम् (akṣayam) - imperishable (imperishable, unyielding)
(adjective)
Nominative, neuter, singular of akṣaya
akṣaya - imperishable
Compound type : bahuvrihi (a+kṣaya)
- a – not
indeclinable - kṣaya – decay, destruction
noun (masculine)
Root: kṣi (class 1)
प्रिये (priye) - O beloved (O beloved one)
(noun)
Vocative, feminine, singular of priyā
priyā - beloved female, wife