ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-26, verse-15
नवकोणं विरच्याथ सिन्दुरेण महाप्रभम् ।
कलशान्नव संस्थाप्य हेमरत्नादिपूरितान् ॥१५॥
कलशान्नव संस्थाप्य हेमरत्नादिपूरितान् ॥१५॥
15. navakoṇaṁ viracyātha sindureṇa mahāprabham ,
kalaśānnava saṁsthāpya hemaratnādipūritān.
kalaśānnava saṁsthāpya hemaratnādipūritān.
15.
navakoṇam viracya atha sindureṇa mahāprabham
kalaśān nava saṃsthāpya hemaratnādipūritān
kalaśān nava saṃsthāpya hemaratnādipūritān
15.
atha navakoṇam mahāprabham sindureṇa viracya
hema-ratna-ādi-pūritān nava kalaśān saṃsthāpya
hema-ratna-ādi-pūritān nava kalaśān saṃsthāpya
15. Having then drawn a nine-cornered diagram with brilliant vermilion, and having placed nine water pots filled with gold, jewels, and other such items, -
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- नवकोणम् (navakoṇam) - nine-cornered diagram, enclosure with nine angles
- विरच्य (viracya) - having prepared, having constructed, having drawn
- अथ (atha) - then, now, thereafter
- सिन्दुरेण (sindureṇa) - with vermilion, with red lead
- महाप्रभम् (mahāprabham) - referring to the brilliant vermilion or the radiant diagram (very bright, extremely brilliant, highly radiant)
- कलशान् (kalaśān) - water pots, pitchers, vessels
- नव (nava) - nine
- संस्थाप्य (saṁsthāpya) - having placed, having established, having set up
- हेमरत्नादिपूरितान् (hemaratnādipūritān) - filled with gold, gems, and other things
Words meanings and morphology
नवकोणम् (navakoṇam) - nine-cornered diagram, enclosure with nine angles
(adjective)
Accusative, neuter, singular of navakoṇa
navakoṇa - nine-cornered
Compound type : karmadhāraya (navan+koṇa)
- navan – nine
adjective (masculine) - koṇa – corner, angle
noun (masculine)
विरच्य (viracya) - having prepared, having constructed, having drawn
(verb)
active
absolutive
root rac with prefix vi, forming gerund/absolutive with -ya
Prefix: vi
Root: rac (class 10)
Note: absolutive / gerund
अथ (atha) - then, now, thereafter
(indeclinable)
सिन्दुरेण (sindureṇa) - with vermilion, with red lead
(noun)
Instrumental, neuter, singular of sindūra
sindūra - vermilion, red lead
महाप्रभम् (mahāprabham) - referring to the brilliant vermilion or the radiant diagram (very bright, extremely brilliant, highly radiant)
(adjective)
Accusative, neuter, singular of mahāprabha
mahāprabha - very bright, highly radiant
Compound type : bahuvrihi (mahant+prabhā)
- mahant – great, large, mighty
adjective (masculine) - prabhā – light, splendor, brilliance
noun (feminine)
Note: Agrees with navakoṇam in accusative neuter singular.
कलशान् (kalaśān) - water pots, pitchers, vessels
(noun)
Accusative, masculine, plural of kalaśa
kalaśa - water pot, pitcher, jar
नव (nava) - nine
(adjective)
Accusative, masculine, plural of navan
navan - nine
संस्थाप्य (saṁsthāpya) - having placed, having established, having set up
(verb)
active
absolutive
root sthā in causative with prefix sam, forming gerund/absolutive with -ya
Prefix: sam
Root: sthā (class 1)
Note: absolutive / gerund
हेमरत्नादिपूरितान् (hemaratnādipūritān) - filled with gold, gems, and other things
(adjective)
Accusative, masculine, plural of hemaratnādipūrita
hemaratnādipūrita - filled with gold, gems, and the like
Past Passive Participle
tatpurusha compound ending in a past passive participle
Compound type : tatpurusha (hemaratnādi+pūrita)
- hemaratnādi – gold, gems, and others
noun (neuter) - pūrita – filled, loaded, saturated
adjective (masculine)
Past Passive Participle
from pṛ
Root: pṛ (class 9)
Note: Agrees with kalaśān in accusative masculine plural.