ज्ञानार्णव-तन्त्रम्
jñānārṇava-tantram
-
chapter-15, verse-51
अङ्गुष्ठावपि संयोज्य त्रिधा युग्मक्रमेण तु ।
त्रिखण्डा नाम मुद्रेयं त्रिपुराह्वानकर्मणि ॥५१॥
त्रिखण्डा नाम मुद्रेयं त्रिपुराह्वानकर्मणि ॥५१॥
51. aṅguṣṭhāvapi saṁyojya tridhā yugmakrameṇa tu ,
trikhaṇḍā nāma mudreyaṁ tripurāhvānakarmaṇi.
trikhaṇḍā nāma mudreyaṁ tripurāhvānakarmaṇi.
51.
aṅguṣṭhau api saṃyojya tridhā yugmakrameṇa tu
trikhaṇḍā nāma mudrā iyam tripurā āhvāna karmaṇi
trikhaṇḍā nāma mudrā iyam tripurā āhvāna karmaṇi
51.
tu api aṅguṣṭhau saṃyojya tridhā yugmakrameṇa iyam
trikhaṇḍā nāma mudrā tripurāhvānakarmaṇi (bhavati)
trikhaṇḍā nāma mudrā tripurāhvānakarmaṇi (bhavati)
51. And having also joined the two thumbs in a threefold pair-wise order, this mudrā named Trikhaṇḍā is used in the ritual of invoking Tripurā.
Words meanings summery:
(Scroll down for elaborated words morphology)
- अङ्गुष्ठौ (aṅguṣṭhau) - the two thumbs
- अपि (api) - also, even
- संयोज्य (saṁyojya) - having joined, having connected
- त्रिधा (tridhā) - in three ways, threefold
- युग्मक्रमेण (yugmakrameṇa) - by the order of pairs, in a pair-wise manner
- तु (tu) - but, and, indeed
- त्रिखण्डा (trikhaṇḍā) - having three sections, named Trikhaṇḍā
- नाम (nāma) - named, by name
- मुद्रा (mudrā) - mudrā, seal, ritual gesture
- इयम् (iyam) - this
- त्रिपुरा (tripurā) - of Tripurā
- आह्वान (āhvāna) - calling, invocation
- कर्मणि (karmaṇi) - in the rite, in the ritual activity
Words meanings and morphology
अङ्गुष्ठौ (aṅguṣṭhau) - the two thumbs
(noun)
Accusative, masculine, dual of aṅguṣṭha
aṅguṣṭha - thumb
अपि (api) - also, even
(indeclinable)
संयोज्य (saṁyojya) - having joined, having connected
(verb)
absolutive
From sam + yuj with absolutive suffix ya
Prefix: sam
Root: yuj (class 7)
Note: absolutive
त्रिधा (tridhā) - in three ways, threefold
(indeclinable)
युग्मक्रमेण (yugmakrameṇa) - by the order of pairs, in a pair-wise manner
(noun)
Instrumental, masculine, singular of yugmakrama
yugmakrama - order of pairs
Compound type : tatpurusha (yugma+krama)
- yugma – pair, couple
noun (neuter) - krama – order, sequence, step
noun (masculine)
तु (tu) - but, and, indeed
(indeclinable)
त्रिखण्डा (trikhaṇḍā) - having three sections, named Trikhaṇḍā
(adjective)
Nominative, feminine, singular of trikhaṇḍā
trikhaṇḍā - consisting of three parts or sections
Compound type : bahuvrihi (tri+khaṇḍa)
- tri – three
adjective - khaṇḍa – piece, part, section
noun (neuter)
नाम (nāma) - named, by name
(noun)
Accusative, neuter, singular of nāman
nāman - name
Note: Used adverbially as 'by name'
मुद्रा (mudrā) - mudrā, seal, ritual gesture
(noun)
Nominative, feminine, singular of mudrā
mudrā - seal, signet, ritual hand gesture
इयम् (iyam) - this
(pronoun)
Nominative, feminine, singular of idam
idam - this
त्रिपुरा (tripurā) - of Tripurā
(proper noun)
Nominative, feminine, singular of tripurā
tripurā - Tripurā (a goddess)
Note: First part of a tatpurusha compound
आह्वान (āhvāna) - calling, invocation
(noun)
Nominative, neuter, singular of āhvāna
āhvāna - calling, invocation, summoning
Prefix: ā
Root: hve (class 1)
Note: Middle part of a compound
कर्मणि (karmaṇi) - in the rite, in the ritual activity
(noun)
Locative, neuter, singular of karman
karman - act, action, ritual rite